Ông Phạm Lưu Hưng khuyên NĐT tránh ‘tham bát bỏ mâm’ khi giao dịch T+ theo tin nâng hạng

Tại chương trình “Cafe cùng chứng” ngày 8/4, ông Phạm Lưu Hưng, Kinh tế trưởng SSI, Giám đốc SSI Research, cho rằng việc nâng hạng theo tiêu chí của FTSE Russell sẽ được triển khai theo nhiều giai đoạn thay vì tạo ra tác động tức thời. Theo ước tính, dòng vốn thụ động trong đợt đầu tiên vào tháng 9/2026 chỉ ở mức hơn 150 triệu USD, do đó chưa đủ để tạo ra sự thay đổi đáng kể về thanh khoản hay xu hướng thị trường trong ngắn hạn.

Dòng tiền chưa vào ngay, tác động ngắn hạn mang tính kỳ vọng

Theo phân tích của SSI Research, tổng dòng vốn thụ động dự kiến vào Việt Nam khi được FTSE nâng hạng có thể đạt khoảng 1,67 tỷ USD. Tuy nhiên, quy mô giải ngân trong giai đoạn đầu tương đối nhỏ, trong khi phần lớn dòng tiền sẽ chỉ bắt đầu tham gia khi quá trình nâng hạng chính thức được triển khai từ tháng 9/2026. Điều này cho thấy tác động của câu chuyện nâng hạng trong ngắn hạn chủ yếu phản ánh qua kỳ vọng của nhà đầu tư, thay vì tạo ra thay đổi tức thời về dòng tiền.

SSI Research đồng thời lưu ý dòng vốn này nhiều khả năng sẽ không được giải ngân trong một thời điểm mà được phân bổ theo từng giai đoạn, kéo dài trong khoảng 3–5 quý, tương tự kinh nghiệm từ các thị trường đã nâng hạng trước đó như Saudi Arabia. Cách tiếp cận theo từng bước giúp thị trường hấp thụ dòng tiền một cách có trật tự, hạn chế các cú sốc thanh khoản và hỗ trợ quá trình hình thành mặt bằng giá ổn định hơn.

Kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy diễn biến thị trường sau nâng hạng không đồng nhất trong ngắn hạn, thậm chí có thể xuất hiện các nhịp điều chỉnh trong năm đầu tiên. Tuy nhiên, trong trung hạn, nhiều thị trường ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể khi dòng vốn được giải ngân dần và các yếu tố nền tảng được cải thiện, cho thấy nâng hạng thường đóng vai trò là động lực tăng trưởng trung hạn hơn là yếu tố tạo sóng tức thời.

Đáng chú ý, kỳ vọng nâng hạng có thể bắt đầu tác động đến hành vi nhà đầu tư trước thời điểm chính thức. Dòng vốn từ các tổ chức lớn có xu hướng tham gia sớm khi nhận thấy thị trường đáp ứng các tiêu chí và vận hành ổn định hơn, thay vì chờ đến khi việc nâng hạng hoàn tất. Điều này đồng nghĩa với việc cơ hội đầu tư không chỉ xuất hiện tại thời điểm nâng hạng, mà có thể hình thành từ giai đoạn trước đó.

FTSE là bước đệm, MSCI mới là câu chuyện dài hạn của dòng vốn

Không chỉ dừng lại ở yếu tố dòng vốn, việc nâng hạng còn được kỳ vọng thúc đẩy quá trình chuẩn hóa hạ tầng và cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài. Các cải cách như bỏ yêu cầu ký quỹ trước giao dịch, nâng cao tiêu chuẩn công bố thông tin, nới giới hạn sở hữu nước ngoài và triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) đang từng bước đưa thị trường Việt Nam tiến gần hơn tới các tiêu chí của MSCI.

Theo đánh giá của chuyên gia SSI, FTSE chỉ là bước đệm trong lộ trình dài hạn, trong khi MSCI mới là mục tiêu lớn hơn về thu hút dòng vốn toàn cầu. Khi các yếu tố về hạ tầng, vận hành và minh bạch tiếp tục được cải thiện, xác suất Việt Nam được đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng của MSCI trong các kỳ đánh giá tới được đánh giá là tương đối cao.

Từ góc nhìn đầu tư, chuyên gia cho rằng nâng hạng không phải là câu chuyện ngắn hạn để giao dịch theo tin tức, mà là một quá trình thay đổi về cấu trúc thị trường và hành vi dòng vốn. Khi các tổ chức quốc tế tham gia sâu hơn, cách thức vận hành của thị trường được kỳ vọng sẽ dần ổn định và minh bạch hơn, đồng thời thu hẹp dư địa cho các chiến lược đầu cơ ngắn hạn dựa trên thông tin.

Trong bối cảnh đó, chuyên gia lưu ý nhà đầu tư không nên “tham bát bỏ mâm” khi quá tập trung vào các vị thế giao dịch T+ theo tin nâng hạng, bởi điều này có thể khiến bỏ lỡ những cơ hội tích lũy dài hạn khi dòng vốn thực sự được giải ngân và thị trường bước vào giai đoạn phát triển mới. Do đó, cách tiếp cận dựa trên nền tảng doanh nghiệp và dữ liệu được đánh giá là phù hợp hơn với một thị trường đang dần hội nhập với các chuẩn mực quốc tế.