Nhật Bản nâng lãi suất lên mức cao nhất trong hơn 30 năm

Vào ngày 16/6, BoJ đã tăng lãi suất lên mức cao nhất trong hơn 30 năm là 1%, đúng như dự đoán của các nhà kinh tế do Reuters khảo sát.

Đây là lần đầu tiên BoJ tăng lãi suất kể từ tháng 12/2025 và cũng là lần đầu tiên kể từ năm 1995 các quan chức đưa lãi suất lên mức 1%.

BoJ cho biết quyết định lần này được thông qua với tỷ lệ 7 quan chức tán thành và 1 phản đối. Ông Toichiro Asada, thành viên hội đồng chính sách, là người duy nhất đề xuất giữ nguyên lãi suất.

Động thái thắt chặt chính sách tiền tệ diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản đối mặt với áp lực lạm phát và sự suy yếu kéo dài của đồng yen.

Theo BoJ, lạm phát giá tiêu dùng đã giảm xuống dưới mục tiêu 2% trong thời gian gần đây nhờ các biện pháp của chính phủ nhằm giúp đỡ người dân đối phó với cú sốc giá năng lượng.

Lạm phát lõi của Nhật Bản trong tháng 4 giảm mạnh hơn dự kiến xuống 1,4%, mức thấp nhất kể từ tháng 3/2022. Lạm phát toàn phần cũng ở mức 1,4%, đánh dấu tháng thứ 4 liên tiếp thấp hơn mục tiêu 2% của BoJ.

Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích nhận định mức lạm phát thấp chủ yếu là kết quả của các biện pháp hỗ trợ từ chính phủ, bao gồm việc bãi bỏ thuế xăng dầu và miễn học phí cấp 3.

BoJ cũng cảnh báo áp lực giá cả có thể gia tăng trở lại.

“Tác động lan tỏa từ đà tăng của giá dầu thô sang các mặt hàng khác đã diễn ra với tốc độ khá nhanh trong các giao dịch giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp. Điều đó có thể dẫn đến giá tiêu dùng của nhiều loại hàng hóa đi lên”, ngân hàng trung ương lưu ý.

Xu hướng này đã phần nào được phản ánh qua chỉ số giá sản xuất (PPI). Trong tháng 5, PPI của Nhật Bản tăng 6,3% so với cùng kỳ năm trước, tốc độ nhanh nhất trong hơn ba năm, chủ yếu do chi phí năng lượng leo thang.

Sự suy yếu của đồng nội tệ Nhật Bản cũng là động lực để các quan chức tăng lãi suất. Nhật Bản được cho là đã chi 11.700 tỷ yen (tương đương khoảng 73,5 tỷ USD) để can thiệp thị trường ngoại hối trong tháng 5. Tuy nhiên, sau đó đồng yen lại tiếp tục suy yếu, chạm ngưỡng 160 yen đổi 1 USD và mắc kẹt ở mức đó trong phần lớn tháng 6.

Ông Jesper Koll, Giám đốc tại Monex Group, ví von rằng việc can thiệp ngoại hối mà không thay đổi chính sách tiền tệ “giống như đạp phanh trong khi vẫn giữ chân trên bàn đạp ga”.

“Trong trường hợp tốt nhất, hành khách chỉ trải qua một chuyến đi xóc nảy. Trong trường hợp xấu nhất, má phanh sẽ bị mài mòn”, ông nói

Dù đồng yen yếu giúp tăng cường khả năng cạnh tranh của hàng xuất khẩu Nhật Bản, nhưng nó cũng làm gia tăng lạm phát nhập khẩu và gây áp lực lên ngân sách chính phủ.

BoJ cũng cho biết họ sẽ tiếp tục cắt giảm lượng mua trái phiếu chính phủ thêm 200 tỷ yen mỗi quý. Ngân hàng trung ương dự kiến duy trì lượng mua trái phiếu chính phủ Nhật Bản ở mức khoảng 2.000 tỷ yen mỗi tháng kể từ tháng 4/2027.

Sau quyết định của BoJ, chỉ số Nikkei 225 có thời điểm tăng 0,46%, trong khi đồng yen phục hồi phần nào lên mức 160,22 yen đổi 1 USD. Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm tăng 3 điểm cơ bản lên 2,615%.