Phát triển văn hóa thực sự trở thành nền tảng nguồn lực nội sinh sức mạnh mềm

Ảnh minh hoạ: Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch.

Văn hóa soi đường phát triển: Từ Đề cương 1943 đến sức mạnh mềm của Việt Nam hôm nay

Hướng tới Đại hội lần thứ XIV của Đảng, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng đã có bài viết với tựa đề: “Xây dựng và phát triển văn hóa thực sự thành nền tảng, nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm, động lực phát triển đất nước nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới”.

Theo Bộ trưởng, văn hóa Việt Nam là kết tinh những giá trị tốt đẹp của dân tộc trong tiến trình hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, là nguồn lực nội sinh quan trọng hun đúc trí tuệ, tâm hồn, khí phách và bản lĩnh người Việt Nam.

Đặc biệt, mỗi khi đất nước đứng trước gian nguy, khó khăn, thử thách, chính tinh thần đại đoàn kết dân tộc, truyền thống yêu nước, ý chí độc lập tự cường, sự yêu thương, chia sẻ đùm bọc lẫn nhau đã kết thành sức mạnh vô song để đưa đất nước vững bước viết lên các trang sử vàng.

Đề cương về Văn hóa Việt Nam năm 1943 xác lập văn hóa là một trong ba mặt trận và đặt con người ở vị trí trung tâm, với nhân dân là chủ thể sáng tạo, gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa. Tư tưởng này tiếp tục được khẳng định qua các kỳ Đại hội, coi văn hóa vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển.

Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng. Ảnh: Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch.

Tại Đại hội XIII, Đảng nhấn mạnh phát triển văn hóa là nền tảng tinh thần, gắn với khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc và hội nhập quốc tế. Thực tiễn triển khai thời gian qua cho thấy văn hóa đã lan tỏa vào đời sống xã hội, truyền cảm hứng, củng cố bản sắc và góp phần nâng cao hình ảnh Việt Nam là điểm đến an toàn, thân thiện, giàu bản sắc trên trường quốc tế.

Bằng văn hoá và từ văn hoá, hình ảnh đất nước Việt Nam “an toàn – thân thiện – hiền hoà – mến khách – hội nhập – phát triển” với nền văn hoá đậm đà bản sắc được đông đảo bạn bè quốc tế biết đến, với nhiều giải thưởng quốc tế danh giá như Điểm đến di sản hàng đầu thế giới, Điểm đến văn hoá hàng đầu châu Á.

Hướng tới Đại hội XIV: Văn hóa tiếp tục làm nền tảng cho chiến lược quốc gia

Nhìn lại năm 2025, Bộ trưởng cho biết, tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập ngành, Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định: “80 năm – một chặng đường đầy cảm xúc, đầy khó khăn, gian khổ, hy sinh nhưng rất đỗi vinh quang, đã thể hiện những khát vọng vươn lên của một dân tộc luôn biết lấy Văn hóa làm nền tảng tinh thần, làm sức mạnh nội sinh, làm ngọn đuốc soi đường cho mọi thắng lợi”.

Tổng Bí thư Tô Lâm dự Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống ngành Văn hoá. Ảnh: Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch.

Bước vào năm 2026 khi Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng sắp khai mạc và cũng năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV và Nghị quyết 80-NQ/TW cùng Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 – 2035, Bộ trưởng khẳng định văn hóa được xác định là trụ cột chiến lược, đi trước trong hoạch định chính sách, định hình phẩm giá con người và bản sắc quốc gia, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và tầm nhìn 100 năm của đất nước.

Đặc biệt đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trên các lĩnh vực của ngành. Xây dựng và khai thác hiệu quả hạ tầng dữ liệu văn hóa quốc gia, nền tảng số, bảo đảm kết nối đồng bộ với các cơ sở dữ liệu quốc gia. Tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong hoạt động và quản lý hệ thống truyền thông đại chúng, các phương tiện truyền thông mới.

Bộ trưởng cũng yêu cầu phải tập trung hiện thực hóa quan điểm “Văn hóa là nền tảng”, xây dựng môi trường văn hóa hiện đại, giàu bản sắc, đưa văn hóa thấm sâu vào đời sống và khơi dậy tinh thần đoàn kết, tự cường, tự hào dân tộc.

Hoàn thiện hệ giá trị quốc gia, văn hóa và gia đình Việt Nam, thu hẹp chênh lệch hưởng thụ văn hóa giữa các vùng, đồng thời ngăn chặn suy thoái đạo đức, lối sống và tệ nạn xã hội.

Đẩy mạnh bảo tồn và phát huy di sản, coi di sản là nguồn lực đặc thù, tạo giá trị thiết thực cho phát triển kinh tế – xã hội.

Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ trở thành di sản thứ 17 của Việt Nam được UNESCO ghi danh. Ảnh: Thảo Ngân – Mekong ASEAN.

Đồng thời, đẩy mạnh số hóa các di sản trên phạm vi cả nước; bảo tồn, phục dựng, tổ chức tốt các lễ hội truyền thống; gắn kết hiệu quả giữa di sản và du lịch. Xây dựng và hoàn thiện hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO công nhận, ghi danh di sản văn hóa.

Triển khai đồng bộ các chiến lược, sáng kiến, giải pháp đột phá để thúc đẩy các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam phát triển. Tăng cường kết nối, gia tăng giá trị sản phẩm, chuyển hóa các giá trị văn hóa thành sức mạnh mềm quốc gia.

Rà soát, hoàn thiện pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan, các cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển ngành công nghiệp văn hóa, bao gồm thuế, đất đai, tiếp cận tín dụng. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ – kỹ thuật số trong phát triển các ngành này.

Triển khai mạnh mẽ các giải pháp để báo chí, truyền thông, xuất bản thật sự là “mạch dẫn” bên trong, điều tiết sự ổn định và cân bằng của đời sống xã hội.

Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động thông tin đối ngoại, giới thiệu, lan tỏa hình ảnh đất nước, con người Việt Nam đến bạn bè quốc tế; nâng cao chất lượng đầu sách, bộ sách giá trị, đa dạng hóa triển lãm, hội chợ sách, góp phần quảng bá văn hóa đọc, xây dựng xã hội học tập.

Tập trung phát triển thể dục, thể thao Việt Nam lên tầm cao mới, để “Dân cường thì Quốc thịnh”. Triển khai đồng bộ các giải pháp để hiện thực hóa thông điệp: “Du lịch là nhịp cầu kết nối” – kết nối văn hóa, kết nối con người, kết nối các miền di sản – kết nối Việt Nam với bạn bè năm châu.

Bộ trưởng khẳng định, bước sang nhiệm kỳ mới, toàn ngành văn hóa, thông tin, thể thao và du lịch tiếp tục đổi mới, sáng tạo, hành động quyết liệt theo phương châm “Quyết liệt hành động – Khát vọng cống hiến”, nhằm phát huy văn hóa và con người Việt Nam như nguồn lực nội sinh, nền tảng và động lực cho phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.