Góp ý Luật Phát triển đô thị Cần chuyển từ xin cơ chế sang chủ động kiến tạo cơ chế

Thảo luận tại tổ về dự án Luật Phát triển đô thị sáng ngày 7/8, các đại biểu Đoàn TP HCM đều bày tỏ phấn khởi vì đây sẽ là khung pháp lý ổn định, đồng bộ và đột phá để TP HCM nói riêng và các đô thị lớn nói chung trên cả nước có những phát triển vượt bậc.

Đại biểu Nguyễn Vũ Trung phát biểu tại tổ. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN

Đại biểu Nguyễn Vũ Trung – Viện trưởng Viện Pasteur TP HCM cho rằng, một trong những vấn đề quan trọng đặt ra đối với dự thảo Luật là làm thế nào chuyển các đô thị lớn, trong đó có TP HCM, từ vị thế phải “xin cơ chế” sang chủ động “kiến tạo cơ chế” và chịu trách nhiệm về kết quả.

Để làm được điều đó, đại biểu cho rằng nội dung phân cấp, phân quyền cần chuyển cách tiếp cận từ “được làm gì” sang “được quyết định gì”, ngoại trừ những vấn đề luật cấm. Dù dự thảo Luật đã sử dụng những cụm từ mạnh như “phân quyền triệt để, toàn diện” song ông nhận định các quy định về cơ bản vẫn thiên về phương pháp liệt kê.

Do đó, ông Trung đề xuất bổ sung: “Đối với những vấn đề phát sinh từ yêu cầu quản trị đô thị đặc biệt mà pháp luật chưa quy định hoặc chưa giao rõ thẩm quyền thì chính quyền thành phố được quyết định và chịu trách nhiệm, trừ lĩnh vực thuộc thẩm quyền riêng của cơ quan Trung ương hoặc pháp luật quy định cấm”.

Đại biểu Nguyễn Vũ Trung cũng đánh giá cao quy định cho phép thành phố thí điểm cả những vấn đề khác luật hoặc chưa được pháp luật quy định. Ông đề nghị bổ sung nội dung: “Kết quả thí điểm được đánh giá đạt yêu cầu thì thành phố được tiếp tục áp dụng cho đến khi cơ quan có thẩm quyền ban hành quy định thay thế”.

Theo đại biểu, quy định này có ý nghĩa quan trọng nhằm tránh trường hợp một chính sách thí điểm thành công nhưng phải dừng lại sau 3 năm hoặc 5 năm để chờ quy định mới, qua đó làm hạn chế sự đổi mới và đột phá của thành phố.

Tăng khả năng tự chủ cho doanh nghiệp Nhà nước

Đại biểu Nguyễn Thế Duy (Đoàn TP HCM). Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN

Đại biểu Nguyễn Thế Duy – Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Công nghiệp Becamex nhận định, dự thảo Luật Phát triển đô thị đã mở ra nhiều cơ chế mới, tạo động lực phát triển cho TP HCM nói riêng và các thành phố trên cả nước nói chung.

Quan tâm đến Điều 17 về phát triển doanh nghiệp Nhà nước và quản lý đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý, đại biểu nhận định dự thảo hiện chủ yếu điều chỉnh doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, trong khi chưa có cơ chế thực sự đột phá đối với doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ trên 50% nhưng dưới 100% vốn.

Theo ông Duy, sau sáp nhập, TP HCM có nhiều doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước cũng như doanh nghiệp đã cổ phần hóa nhưng Nhà nước vẫn nắm quyền sở hữu chi phối với tỷ lệ trên 50% và dưới 100%. Đây là những doanh nghiệp có nguồn lực lớn về tài chính, phát triển và hạ tầng. Trong những giai đoạn tiếp theo, để TP HCM phát triển vượt bậc, hướng tới trở thành một siêu đô thị, ông cho rằng các doanh nghiệp trực thuộc thành phố cần có lộ trình cổ phần hóa cụ thể.

“Thực tế, các doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước cũng có lộ trình giảm tỷ lệ sở hữu Nhà nước xuống dưới 100% thông qua cổ phần hóa nhằm huy động thêm nguồn lực xã hội. Khi đó, các doanh nghiệp Nhà nước nắm trên 50% nhưng dưới 100% vốn có thể rơi vào tình trạng ‘lỡ cỡ’,” ông Duy nói.

Theo đại biểu, dù đã có các quy định pháp lý nhưng việc thực hiện các thủ tục đối với doanh nghiệp có vốn Nhà nước như đầu tư, tăng vốn, kể cả tăng vốn từ nguồn lực nội tại thông qua lợi nhuận của doanh nghiệp, vẫn phải trải qua nhiều cấp thủ tục. Quy trình có thể phải qua cấp địa phương, cơ quan chủ sở hữu, thậm chí lên Bộ, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Đại biểu cho rằng quá trình phê duyệt này mất nhiều thời gian và có thể khiến doanh nghiệp mất cơ hội đầu tư vào những dự án trọng điểm, chiến lược.

Do đó, ông Duy đề nghị tại Điều 17 bổ sung cơ chế đối với nhóm doanh nghiệp có vốn Nhà nước nắm giữ trên 50% nhưng dưới 100% vốn điều lệ. Ông đề xuất HĐND và UBND được giao quyền quy định đối với nhóm doanh nghiệp này, qua đó giúp doanh nghiệp tăng khả năng tự chủ trong phát triển và giảm các thủ tục trung gian trong quá trình xin ý kiến.

Cần bao phủ bảo hiểm y tế

Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (Đoàn TP HCM). Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN

Quan tâm đến vấn đề y tế, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan – Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP HCM đề nghị bổ sung cơ chế sử dụng ngân sách thành phố để hỗ trợ người dân tham gia bảo hiểm y tế, hướng tới mục tiêu bao phủ 100% dân số trên địa bàn.

Khoản 1 Điều 27 dự thảo Luật quy định ngân sách thành phố có thể hỗ trợ chi trả thêm đối với những chi phí chưa thuộc phạm vi thanh toán của bảo hiểm y tế. Theo bà Lan, trước khi mở rộng hỗ trợ đối với các dịch vụ chưa được bảo hiểm y tế chi trả, cần ưu tiên bảo đảm toàn bộ người dân đều có thẻ bảo hiểm y tế.

Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan cho biết, hiện nay ngân sách mới hỗ trợ chính thức cho trẻ em và một số nhóm đối tượng nhất định. Trong khi đó việc huy động các quỹ xã hội, nguồn lực từ thiện để mua thẻ bảo hiểm y tế cho người nghèo, người cận nghèo và người có hoàn cảnh khó khăn đã được triển khai tại nhiều nơi nhưng chưa được thể chế hóa đầy đủ, ổn định.

Từ thực tế này, đại biểu đề nghị dự thảo quy định rõ cơ chế cho phép ngân sách thành phố hỗ trợ mua bảo hiểm y tế cho những nhóm người dân chưa được bao phủ, mục tiêu 100% người dân có bảo hiểm y tế sẽ tạo nền tảng quan trọng để bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế và chăm sóc sức khỏe lâu dài cho người dân thành phố.