Bảo tồn Vịnh Hạ Long và bản sắc Kinh Bắc khi Quảng Ninh và Bắc Ninh lên thành phố

Đoàn ĐBQH Quảng Ninh tại phiên họp chiều ngày 24/8. Ảnh: Media Quốc hội

Chiều ngày 24/8, với toàn bộ các đại biểu có mặt ấn nút tán thành, Quốc hội đã thông qua nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026) và nghị quyết về việc thành lập thành phố Bắc Ninh (có hiệu lực thi hành từ ngày 20/9/2026).

Các cơ quan, tổ chức, đơn vị có tên gọi gắn với địa danh tỉnh Quảng Ninh, tỉnh Bắc Ninh được đổi tên để hoạt động với tên gọi thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh kể từ ngày nghị quyết có hiệu lực thi hành.

Trình bày báo cáo tóm tắt nội dung tiếp thu, giải trình trước khi các đại biểu biểu quyết, Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, Chính phủ sẽ chỉ đạo hai địa phương thực hiện đồng bộ các giải pháp, đặc biệt là chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường sinh thái; lấy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng chủ yếu.

Hai địa phương được định hướng phát triển công nghiệp hiện đại, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu và trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng và quốc gia.

Về đề nghị đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và có cơ chế đặc thù, Chính phủ sẽ chỉ đạo các Bộ, cơ quan tiếp tục nghiên cứu, đề xuất cấp có thẩm quyền. Một số cơ chế, chính sách đặc thù về đầu tư, tài chính – ngân sách, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đất đai, giải phóng mặt bằng và phát triển quỹ đất đã được đề xuất trong dự án Luật Phát triển đô thị, đã được Quốc hội thông qua tại kỳ họp không thường lệ lần này.

Sau khi hai thành phố được Quốc hội quyết định thành lập, Chính phủ sẽ chỉ đạo hai thành phố tiếp tục nghiên cứu, xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù phát triển riêng để trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Bảo tồn Vịnh Hạ Long, bản sắc Kinh Bắc

Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải. Ảnh: Media Quốc hội

Đối với vấn đề bảo tồn di sản, Bộ trưởng cho biết các quy hoạch đã xác định nhiệm vụ, giải pháp nhằm bảo tồn giá trị di sản và bản sắc văn hóa đặc trưng trong quá trình phát triển đô thị.

Tại Quảng Ninh, định hướng phát triển đô thị hiện đại, thông minh, xanh, giàu bản sắc gắn với bảo tồn cảnh quan thiên nhiên và văn hóa đặc trưng. Với Vịnh Hạ Long, quy hoạch xác định bảo tồn nghiêm ngặt các giá trị nổi bật toàn cầu của di sản, kiểm soát hoạt động xây dựng tại khu vực ven bờ và vùng đệm.

Tại Bắc Ninh, các giải pháp tập trung bảo tồn hệ thống di sản văn hóa, lịch sử; phát huy giá trị các lễ hội truyền thống; phát triển làng văn hóa – du lịch gắn với kiến trúc truyền thống, làng nghề, không gian quan họ và các sản phẩm du lịch văn hóa đặc thù.

Chính phủ sẽ chỉ đạo hai địa phương thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy tốt hơn giá trị của Vịnh Hạ Long và bản sắc văn hóa Kinh Bắc.

Chuẩn bị để hai thành phố đi vào hoạt động

Về quốc phòng, an ninh, báo cáo của Chính phủ chỉ ra rằng việc thành lập hai thành phố và phát triển kinh tế – xã hội, hạ tầng kỹ thuật sẽ tạo thêm điều kiện, tiềm lực trong xây dựng khu vực phòng thủ, củng cố quốc phòng, an ninh và bảo đảm trật tự an toàn xã hội.

Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nội vụ, Quảng Ninh và Bắc Ninh phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội hoàn thiện hai dự thảo Nghị quyết. Hai địa phương đã xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện ngay sau khi Quốc hội thông qua, trong đó chuẩn bị kiện toàn tổ chức bộ máy, xử lý các vấn đề phát sinh và sớm ổn định đời sống người dân.

Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho biết, việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh không chỉ là quyết định thay đổi về tổ chức đơn vị hành chính mà còn có ý nghĩa lâu dài về tổ chức không gian phát triển, mô hình tổ chức chính quyền địa phương, tạo động lực tăng trưởng mới đối với hai thành phố, của vùng đồng bằng sông Hồng, khu vực Bắc Bộ và của cả nước trong thời gian tới. Đây là bước thể chế hóa quan điểm, định hướng, mục tiêu của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị về phát triển đô thị và đổi mới mô hình tăng trưởng.

Thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh cũng đặt ra yêu cầu, trách nhiệm và kỳ vọng cao hơn đối với hai địa phương. Theo định hướng, thành phố Quảng Ninh sẽ phát triển thành đô thị biển hiện đại, xanh, thông minh, có sức cạnh tranh quốc tế; là trung tâm kinh tế biển, du lịch, dịch vụ của quốc gia và địa bàn chiến lược về quốc phòng, an ninh.

Thành phố Bắc Ninh được định hướng trở thành thành phố công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, xanh, thông minh, hiện đại, giàu bản sắc Kinh Bắc; là cực tăng trưởng quan trọng của vùng và cả nước, tham gia ngày càng sâu vào các chuỗi giá trị toàn cầu.

“Sự phát triển của hai thành phố sẽ mang lại lợi ích cụ thể để người dân và doanh nghiệp hai địa phương được thụ hưởng; đồng thời, đóng góp nhiều hơn cho ngân sách Nhà nước, tạo thêm nhiều việc làm mới, nâng cao năng suất lao động, thu nhập và chất lượng sống người dân,” Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải nói.