Cà Mau Từ địa đầu Tổ quốc đến cửa ngõ ra biển lớn

Năm 2025 ghi dấu bước dịch chuyển mang tính lịch sử khi Cà Mau và Bạc Liêu sáp nhập, mở ra không gian phát triển mới cho địa phương. Đây không chỉ là dấu mốc về tổ chức hành chính, mà còn là năm bản lề, đặt nền móng cho một chu kỳ tăng trưởng mới với tầm vóc và động lực mạnh mẽ hơn.

Bước sang năm 2026, năm khởi đầu giai đoạn phát triển 2026 – 2030, trong dòng chảy kỷ nguyên vươn mình của đất nước, Cà Mau xác lập những định hướng lớn và tầm nhìn dài hạn hơn. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở vị thế vùng Đất Mũi của Tổ quốc, mà vươn lên trở thành cánh cửa kết nối quan trọng của Đồng bằng sông Cửu Long, tăng cường liên kết khu vực và hội nhập sâu hơn vào chuỗi kết nối giữa Việt Nam với thế giới.

Nhân dịp này, Mekong ASEAN đã có cuộc trao đổi với Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời.

Mekong ASEAN: Thưa ông, việc hợp nhất hai tỉnh Cà Mau và Bạc Liêu đã mở ra những dư địa và không gian phát triển mới nào cho địa phương sau sáp nhập? Xin ông chia sẻ rõ hơn về những kết quả nổi bật mà tỉnh đạt được trong năm qua?

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời: Năm 2025 là dấu mốc đặc biệt đối với tỉnh Cà Mau, khi đây vừa là năm hoàn thành kế hoạch phát triển giai đoạn 2021 – 2025, vừa là năm chính thức vận hành mô hình mới sau hợp nhất với Bạc Liêu.

Việc hợp nhất đã mở ra dư địa phát triển lớn hơn, tạo đà để địa phương mới tổ chức không gian kinh tế, bứt phá lợi thế về kinh tế biển, năng lượng, nông nghiệp, đồng thời tăng cường liên kết vùng và thu hút đầu tư.

Sáp nhập địa phương còn tạo điều kiện hơn nữa để Cà Mau trở thành trung tâm ngành tôm, phát triển năng lượng tái tạo quy mô tầm cỡ, giữ vai trò “Cửa ngõ logistics ven biển phía Nam”. Đây sẽ là những nền tảng quan trọng để tỉnh hướng tới tăng trưởng cao và bền vững giai đoạn tới.

Nhìn lại bức tranh phát triển năm qua, nhờ sự chỉ đạo quyết liệt, chung tay, đồng lòng của cả hệ thống chính trị, người dân và doanh nghiệp, kinh tế địa phương tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực.

Kết thúc năm 2025, Cà Mau đạt khoảng 8% cho tăng trưởng GRDP, GRDP bình quân đầu người ở mức 80 triệu đồng, kim ngạch xuất khẩu tăng 6,4% so với năm trước. Thu ngân sách trên địa bàn tăng 15,4%, vốn đầu tư toàn xã hội cao hơn 23,2% và số doanh nghiệp thành lập mới tăng hơn 62,4%.

Các trụ cột về thủy sản, công nghiệp, năng lượng…, tiếp tục phát huy vai trò động lực và dẫn dắt nền kinh tế tỉnh tăng trưởng. Theo đó, sản lượng thủy sản trên địa bàn đạt hơn 1,26 triệu tấn, riêng tôm đạt gần 595.000 tấn. Công nghiệp chế biến và năng lượng tái tạo phục hồi rõ nét, hơn 870 MW điện gió được đưa vào vận hành. Thương mại, dịch vụ và du lịch tăng trưởng khá với tổng doanh thu du lịch tăng gần 17% so với năm trước.

Trong năm 2025, Cà Mau tổ chức thành công nhiều sự kiện lớn, mang tầm khu vực và quốc gia như Festival Nghề Muối Việt Nam – Bạc Liêu năm 2025, Ngày hội Cua Cà Mau lần thứ II, diễn đàn xúc tiến đầu tư – thương mại… Các sự kiện này không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh địa phương mà còn tăng cường kết nối giữa cộng đồng doanh nghiệp với nhà đầu tư.

Cùng sự phát triển của nền kinh tế, an sinh – xã hội trên địa bàn ngày càng được bảo đảm. Tính đến cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn khoảng 0,6%. Cà Mau vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba do Chủ tịch nước trao tặng vì thành tích xuất sắc trong phong trào “Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát năm 2025”.

Mekong ASEAN: Là vùng đất cực Nam Tổ quốc, tỉnh Cà Mau có lợi thế mạnh mẽ về kinh tế biển, phát triển logistics. Tỉnh cũng triển khai chiến lược trở thành trung tâm năng lượng khu vực vào năm 2030. Những trụ cột này sẽ đóng vai trò ra sao trong việc tạo nền tảng để tỉnh Cà Mau vươn ra “biển lớn”, mở ra tầm nhìn bứt phá của vùng đất cực Nam trong giai đoạn phát triển mới, thưa ông?

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời: Có thể khẳng định, những nội dung vừa đề cập không chỉ là nhiệm vụ đơn lẻ, mà chính là “hệ sinh thái chiến lược” để Cà Mau tái định vị vị thế, từ một địa đầu xa xôi trở thành cửa ngõ kết nối Việt Nam với ASEAN và thế giới.

Để hiện thực hóa tầm nhìn vươn ra “biển lớn”, tỉnh Cà Mau sẽ tập trung vào ba giá trị cốt lõi.

Thứ nhất là xác lập vị thế “Cửa ngõ logistics biển” của khu vực. Với bờ biển dài 310 km và vùng đặc quyền kinh tế rộng lớn, Cà Mau không chỉ nhìn biển để khai thác thủy sản, mà còn nhìn biển để hội nhập.

Chúng tôi đang dồn lực hoàn thiện trục giao thông huyết mạch: Cao tốc Cà Mau – Đất Mũi kết nối thẳng ra đảo Hòn Khoai. Trong đó, Cảng biển tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai sẽ là điểm trung chuyển hàng hải quốc tế, giúp Cà Mau tham gia trực tiếp vào chuỗi cung ứng toàn cầu, biến lợi thế địa lý thành giá trị kinh tế thực chất.

Thứ hai là trở thành “Trạm sạc xanh” của khu vực Mekong. Chiến lược đưa Cà Mau trở thành trung tâm năng lượng vào năm 2030 là một lựa chọn đón đầu xu thế.

Chúng tôi không chỉ dựa vào cụm Khí – Điện – Đạm hiện hữu mà đang mở rộng mạnh mẽ sang điện gió ngoài khơi và năng lượng tái tạo. Đây là chìa khóa để Cà Mau chuyển mình sang mô hình kinh tế carbon thấp, đóng góp vào cam kết Net Zero của quốc gia và tạo ra sức hút đặc biệt đối với các dòng vốn đầu tư xanh quốc tế.

Thứ ba là xây dựng “Điểm tựa chiến lược” Hòn Khoai. Đề án phát triển Cụm đảo Hòn Khoai mang tính chất lưỡng dụng đặc sắc: Kinh tế là động lực, Quốc phòng là nền tảng.

Hòn Khoai không chỉ là một “tiền đồn” bảo vệ chủ quyền biển đảo Tây Nam, mà còn là không gian để địa phương mở rộng dịch vụ hậu cần biển, logistics và du lịch sinh thái biển đảo cao cấp. Đây được coi là điểm tựa vững chãi để Cà Mau tự tin vươn xa.

Mekong ASEAN: Cà Mau là một trong những địa phương giữ vai trò chủ lực của ngành tôm Việt Nam. Tỉnh đã và sẽ có những định hướng gì để nâng cao vị thế ngành tôm địa phương trên trường quốc tế, thưa ông?

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời: Hiện nay, Cà Mau sở hữu diện tích nuôi tôm lớn nhất cả nước với hơn 435.000 ha, chiếm khoảng 40% tổng diện tích.

Năm 2025, Cà Mau thu về 2,5 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu thủy sản. Trong đó, ngành tôm tiếp tục khẳng định vai trò chủ lực trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp tỉnh. Đây cũng là ngành kinh tế mũi nhọn và là động lực tăng trưởng then chốt của địa phương.

Thời gian qua, Cà Mau đã tích cực thực hiện quy hoạch vùng nuôi tập trung và công nghệ cao, từng bước chuyển từ nuôi theo phương thức truyền thống sang công nghiệp hóa, ứng dụng khoa học công nghệ tiên tiến…., hướng tới việc xây dựng thương hiệu “tôm sạch” và phấn đấu sớm trở thành “Trung tâm ngành công nghiệp tôm của cả nước”.

Phát huy tiềm năng và nâng cao vị thế ngành tôm trên trường quốc tế, Cà Mau sẽ tập trung triển khai ba định hướng trọng tâm trong thời gian tới.

Về đột phá công nghệ, với lợi thế về diện tích và trình độ nuôi siêu thâm canh hàng đầu trong những năm qua, Cà Mau sẽ tiếp tục phát triển các khu phức hợp công nghệ cao, ứng dụng AI, IoT, nuôi tôm thẻ chân trắng siêu thâm canh tuần hoàn ít thay nước, an toàn sinh học (công nghệ RAS-IMTA).

Các yếu tố này sẽ giúp kiểm soát môi trường, tăng năng suất, chất lượng, từng bước hình thành các vùng nuôi hiện đại, có truy xuất nguồn gốc và mã số cơ sở nuôi trên địa bàn.

Tỉnh sẽ cấu trúc lại chuỗi giá trị ngành tôm theo hướng tăng tỷ trọng chế biến sâu và đa dạng hóa sản phẩm giá trị gia tăng. Việc xây dựng Chỉ dẫn địa lý “Tôm Cà Mau” được xác định là yếu tố quan trọng, giúp nâng cao giá trị thương hiệu, tạo hành lang pháp lý bảo hộ và gia tăng uy tín trên thị trường quốc tế. Đồng thời, chuẩn hóa toàn bộ vùng nuôi theo các chứng nhận ASC, BAP, GlobalGAP, VietGAP…

Đặc biệt, mô hình tôm – rừng và tôm – lúa giúp chúng tôi không chỉ bán tôm mà còn bán cả câu chuyện bảo tồn hệ sinh thái, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về phát thải ròng bằng không (Net Zero).

Địa phương tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng lộ trình hình thành chuỗi sản xuất tôm an toàn dịch bệnh, hướng tới đạt các chứng nhận của Tổ chức Thú y thế giới (WOAH), qua đó đáp ứng yêu cầu chất lượng ngày càng khắt khe của các thị trường cao cấp.

Song song với đó, tỉnh đẩy mạnh đầu tư hạ tầng thủy lợi, điện, giao thông và logistics phục vụ vùng nuôi, tạo nền tảng giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của toàn chuỗi giá trị ngành tôm.

Với những định hướng và giải pháp đồng bộ trên, Cà Mau không chỉ đặt mục tiêu giữ vững vai trò trung tâm ngành tôm Việt Nam, mà còn hướng tới trở thành vùng sản xuất tôm sinh thái, tôm chất lượng cao.

Mekong ASEAN: Trong giai đoạn 2026 – 2030, xin ông chia sẻ về những ưu tiên phát triển của Cà Mau, từ đó hướng tới sự thay đổi diện mạo kinh tế của tỉnh?

Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lữ Quang Ngời: Bước sang nhiệm kỳ 2025 – 2030, trong tâm thế một Đảng bộ mới với mục tiêu, nhiệm vụ xuyên suốt và với quyết tâm tăng trưởng kinh tế liên tục hai con số giai đoạn 2026 – 2030, Cà Mau xác lập ba trụ cột ưu tiên phát triển.

Thứ nhất, tạo đột phá về thể chế, đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác xây dựng và thi hành pháp luật, nhằm khơi thông các nguồn lực, tạo động lực cho tăng trưởng.

Theo đó, tỉnh tập trung xây dựng hệ thống chính sách thông thoáng, thuận lợi để thúc đẩy khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tư nhân.

Cà Mau sẽ chú trọng phát triển lực lượng sản xuất, xây dựng và nhân rộng các mô hình sản xuất hiệu quả, gắn với thúc đẩy mạnh mẽ kinh tế biển, kinh tế số, kinh tế xanh, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, thương mại – dịch vụ, logistics và du lịch sinh thái.

Song song với đó, Cà Mau đẩy mạnh cải cách hành chính, rút ngắn tối đa thủ tục đầu tư, tạo môi trường thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp.

Thứ hai, tạo đột phá trong phát triển nguồn nhân lực, trọng tâm là nâng cao chất lượng nhân lực, thu hút đội ngũ có năng lực và trình độ cao, đồng thời tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng.

Tỉnh xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ chủ chốt các cấp và người đứng đầu thực sự có phẩm chất đạo đức, uy tín, năng lực thực tiễn và bản lĩnh; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và dám đột phá vì lợi ích chung.

Thứ ba, tạo đột phá về phát triển hạ tầng kinh tế – xã hội đồng bộ, hiện đại, ưu tiên hạ tầng giao thông, sân bay, cảng biển, thủy lợi và hạ tầng năng lượng.

Đồng thời, địa phương tập trung phát triển hạ tầng khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển các trung tâm khởi nghiệp; hoàn thiện hạ tầng các khu kinh tế, khu và cụm công nghiệp.

Cùng với đó, tỉnh triển khai phát triển các dự án năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, công nghiệp chế biến nông sản gắn với yêu cầu thích ứng biến đổi khí hậu.

Với nền tảng phát triển mới và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, Cà Mau tin tưởng và đặt quyết tâm vươn lên nhóm tỉnh phát triển khá, khẳng định vai trò điểm sáng về kinh tế xanh và phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

Mekong ASEAN: Xin cảm ơn những chia sẻ của ông!