Xung đột Trung Đông đẩy nhu cầu tín chỉ carbon tăng vọt

Giới phân tích nhận định, sự gián đoạn nguồn cung khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) đang buộc các ngành công nghiệp phải quay lại sử dụng các loại nhiên liệu rẻ hơn nhưng phát thải cao hơn, từ đó đẩy nhu cầu đối với tín chỉ carbon trên thị trường bắt buộc tăng mạnh.

Tác động đầu tiên của cuộc xung đột là việc nhà máy LNG lớn nhất thế giới tại Qatar (Ca-ta), quốc gia chiếm tới 20% sản lượng toàn cầu, buộc phải đóng cửa. Sự kiện này đã gây chấn động các ngành công nghiệp tiêu thụ khí đốt tại châu Á.

Chuyên gia phân tích Camille Wee từ BloombergNEF nhận định, tình trạng tắc nghẽn vận chuyển tại eo biển Hormuz do các cuộc không kích đang tái hiện kịch bản khủng hoảng năng lượng năm 2022, khi căng thẳng Nga-Ukraine nổ ra. Trước tình hình này, các nhà máy điện và cơ sở sản xuất lớn buộc phải xem xét chuyển sang đốt than.

Thực tế, nhiều khu vực đã rục rịch chuẩn bị cho kịch bản chuyển đổi nhiên liệu. Vùng lãnh thổ Đài Loan (Trung Quốc) đang cân nhắc tăng sản lượng tại các nhà máy nhiệt điện than, trong khi Italy (I-ta-li-a) đã đưa các nhà máy của mình vào trạng thái “dự phòng nguội” để sẵn sàng kích hoạt khi cần thiết. Dự phòng nguội là tổng công suất khả dụng của các tổ máy phát điện dự phòng khi cần thiết sẽ khởi động để kết nối vào hệ thống điện.

Bà Wee cảnh báo những động thái này sẽ làm gia tăng tình trạng ô nhiễm và dẫn đến sự bùng nổ nhu cầu tín chỉ tuân thủ trong tương lai, đặc biệt khi các quy định về khí thải đang ngày càng thắt chặt tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Ngoài ra, giá khí đốt leo thang cũng có thể thúc đẩy các nhà sản xuất LNG tăng tốc khai thác, làm trầm trọng thêm tình trạng phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính.

Ông Thomas McMahon, đồng sáng lập kiêm Tổng giám đốc điều hành của sàn giao dịch AirCarbon Exchange, cho rằng tác động cuối cùng lên thị trường sẽ phụ thuộc lớn vào thời gian gián đoạn năng lượng và liệu các cơ quan quản lý khu vực có can thiệp để điều chỉnh trần khí thải hay không.

Tuy nhiên, ông McMahon dự báo thị trường carbon tự nguyện, nơi các doanh nghiệp mua tín chỉ để đạt mục tiêu khí hậu riêng, có thể chứng kiến sự sụt giảm giao dịch. Theo ông, chi phí vận hành tăng cao do khủng hoảng năng lượng có thể khiến các doanh nghiệp cắt giảm ngân sách cho việc bù đắp carbon tự nguyện, đồng thời lưu ý rằng các công ty sẽ phải tính toán lại lộ trình mua tín chỉ và chiến lược phòng ngừa rủi ro.

Giá carbon tại Liên minh châu Âu (EU) đã giảm 15% trong tháng 2/2026, xuống mức trung bình 75 euro/tấn CO2, thấp hơn 14% so với dự báo năm của BloombergNEF do thời tiết ấm hơn làm giảm nhu cầu sưởi ấm và tâm lý thị trường chờ đợi các cải cách mới.

Tại New Zealand, phiên đấu giá tín chỉ carbon đầu tiên trong năm của nước này đã thất bại khi không có người mua, khiến hạn ngạch 1,3 triệu tín chỉ bị ế ẩm, cho thấy sự suy yếu của thị trường.

Trái ngược với xu hướng chung, thị trường carbon tại Mỹ đang thắt chặt nguồn cung. Dự kiến lượng cung đấu giá năm 2026 sẽ thấp hơn 36% so với năm 2025, mức thấp kỷ lục.

Trung Quốc, quốc gia phát thải lớn nhất thế giới vừa công bố mục tiêu khí hậu 5 năm mới khá thận trọng, gây thất vọng cho giới quan sát. Trung Quốc đặt mục tiêu giảm 17% lượng khí thải carbon trên một đơn vị GDP vào cuối thập kỷ này. Trước đó, nước này đã không đạt được mục tiêu giảm 18% trong giai đoạn 5 năm kết thúc vào năm 2025.

Chính sách phụ thu carbon của Nhật Bản, dự kiến có hiệu lực từ năm 2028, đang đối mặt rủi ro từ sự phản đối của công chúng do lo ngại giá nhiên liệu tiêu dùng tăng cao sau khi thuế xăng dầu được bãi bỏ.