Thủ tướng: Sử dụng ngay Quỹ bình ổn giá xăng dầu

Tại cuộc họp với Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng chiều tối 10/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết cơ quan điều hành đã kịp thời nhận diện các tác động từ biến động năng lượng toàn cầu tới Việt Nam, đặc biệt với điều hành kinh tế vĩ mô.

Những rủi ro chính được chỉ ra gồm ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng, kiểm soát lạm phát, làm tăng chi phí sản xuất, logistics. Tình hình này cũng có thể phát sinh đầu cơ, găm hàng, buôn lậu qua biên giới, làm giá thành lên cao, giảm cạnh tranh của hàng hóa.

Thủ tướng khẳng định mục tiêu là “dứt khoát không để thiếu năng lượng trong bất kỳ hoàn cảnh nào”. Ông đồng ý việc sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu, áp dụng ngay ngày 11/3.

Theo quy định, việc bình ổn giá xăng dầu được thực hiện qua sự kết hợp giữa điều tiết cung cầu và các công cụ tài chính, trong đó có Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Nguồn hình thành quỹ bình ổn này được trích lập thông qua giá mua, do người tiêu dùng chi trả (300 đồng một lít) nhưng được quản lý tại doanh nghiệp và việc sử dụng quỹ do nhà điều hành (liên Bộ Công Thương – Tài chính) quyết định tại mỗi kỳ điều hành.

Tuy nhiên, từ cuối năm 2023 đến nay, liên Bộ Tài chính – Công Thương không trích lập, chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Tính tới cuối quý III/2025, quỹ này còn dư hơn 5.617 tỷ đồng.

Ông cũng giao Bộ Tài chính đề xuất ngay phương án điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu về 0, báo cáo Chính phủ trong ngày 12/3. Hiện mức thuế này là 2.000 đồng một lít với xăng (trừ ethanol) và dầu là 1.000 đồng. Việc đưa thuế này về 0 đồng sẽ giúp giá xăng giảm tương ứng 1.000-2.000 đồng mỗi lít.

Một tuần qua, thị trường xăng dầu trong nước biến động mạnh khi xung đột tại Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2, kéo theo tâm lý lo ngại thiếu nguồn cung. Tại nhiều địa phương, người dân đổ xô mua tích trữ khiến nhu cầu tiêu thụ tăng 50-100% trong thời gian ngắn.

Ngoài sử dụng Quỹ bình ổn và giảm thuế bảo vệ môi trường, Thủ tướng cho rằng Việt Nam cần tiếp tục đa dạng hóa nguồn cung dầu thô. Ông đề nghị Bộ Công Thương cùng Bộ Ngoại giao, Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia (PVN) và các cơ quan triển khai ngay kết quả điện đàm giữa Thủ tướng với lãnh đạo các nước Vùng Vịnh.

Theo đó, Việt Nam mua khoảng 4 triệu thùng dầu từ các đối tác (tương đương khoảng 7-10 ngày sử dụng theo mức bình quân tháng tiêu thụ năm 2025). Kuwait và UAE tiếp tục cung ứng dầu thô, còn Qatar sẽ hỗ trợ tối đa nhu cầu năng lượng của Việt Nam.

Về nhập khẩu xăng dầu, Thủ tướng nói các doanh nghiệp đầu mối phải chủ động tìm kiếm nguồn cung, tăng nhập khẩu, bảo đảm mức dự trữ theo quy định.

Bộ Tài chính, Công Thương phối hợp, điều hành giá xăng dầu bám sát diễn biến hàng ngày, khắc phục tình trạng găm hàng, tăng giá. Các cơ quan này phải nghiên cứu sửa cơ chế quản lý giá xăng dầu theo hướng Nhà nước không quy định giá bán cụ thể. Thay vào đó, nhà điều hành quản lý bằng giới hạn chi phí, định mức lợi nhuận nhằm giúp doanh nghiệp chủ động, nhưng vẫn kiểm soát, không để tăng giá tùy tiện.

Bộ Công an, Công Thương cùng kiểm tra, xử lý hành vi găm hàng, đội giá, làm mất ổn định thị trường. Bộ Công Thương nghiên cứu chương trình dự trữ dầu quốc gia, xây dựng chiến lược tự chủ năng lượng.

Ngoài ra, Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh sử dụng xăng sinh học E10, tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng xanh, khuyến khích chuyển đổi sang phương tiện giao thông sạch, công cộng. Ông kêu gọi người dân cả nước bình tĩnh, không lợi dụng hay làm xáo trộn tình hình.

Về bảo đảm cung cấp điện, nhất là mùa khô năm nay, Bộ Công Thương và các đơn vị liên quan xây dựng kịch bản vận hành, kiểm soát hồ chứa, bảo đảm nhiên liệu cho nhiệt điện. Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản (TKV) tăng khai thác than, PVN đẩy mạnh khai thác dầu khí phục vụ phát điện.