Đại biểu Quốc hội đề xuất đổi cách tính thuế cho hộ kinh doanh

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Thân – Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN

Chiều ngày 9/4, thảo luận tại tổ về tình hình kinh tế xã hội, ông Nguyễn Văn Thân – Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa (Đoàn ĐBQH TP HCM) bày tỏ tâm đắc với phát biểu của Thủ tướng Lê Minh Hưng trong phiên họp toàn thể hội trường buổi sáng 9/4, khi Thủ tướng 3 lần đề cập đến vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Ông Thân cũng ấn tượng với quyết tâm của Chính phủ trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm tối thiểu 30% các ngành nghề kinh doanh có điều kiện và giảm 30% số dự án đầu tư sử dụng ngân sách so với giai đoạn trước; đầu tư có trọng điểm thay vì dàn trải như trước đây.

Chia sẻ những vấn đề đã theo đuổi từ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa nhắc đến những vướng mắc trong các chính sách đối với lực lượng vô cùng quan trọng là hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa. Dù ghi nhận các chính sách rất được quan tâm song ông cho rằng khi đi vào thực tế còn nhiều bất cập.

Như vấn đề đầu tư công, ông Thân cho biết trong các cuộc làm việc với Chính phủ, Thủ tướng, ông đã tha thiết đề nghị tất cả gói thầu đầu tư công phải dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa 30%. Bởi thực tế, tất cả gói nhỏ của các doanh nghiệp đấu thầu được cũng đều thuê doanh nghiệp nhỏ và vừa làm.

“Vậy tại sao không dành giá thầu ấy để thanh toán với Nhà nước, nghĩa là tôi không làm thuê cho ông, tôi làm thuê cho Nhà nước”, ông Thân đặt vấn đề, đồng thời cho biết doanh nghiệp nhỏ và vừa rất đa dạng với nhiều ngành nghề, đều có thể tham gia vào các gói đầu tư công.

Ông Thân đề nghị nghiên cứu lại vấn đề này và cho biết sẽ tiếp tục theo đuổi trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Liên quan đến vấn đề thuế, đại biểu đề xuất nghiên cứu cải cách chính sách thuế đối với hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ nhằm giảm thủ tục, qua đó tạo thêm nguồn thu cho ngân sách Nhà nước.

Đề xuất được ông Thân đưa ra là vẫn giữ nguyên quy định doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm, hộ kinh doanh không phải nộp thuế hay kê khai, nhưng với mức doanh thu từ 500 triệu đồng đến 5 tỷ đồng có thể cho nộp thuế môn bài (thuế ấn định).

“Các hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng đến 5 tỷ đồng/năm có thể áp dụng hình thức nộp thuế môn bài theo mức ấn định, thay vì phải thực hiện đầy đủ các thủ tục kê khai thuế phức tạp. Cách làm này vừa giúp giảm gánh nặng thủ tục cho hộ kinh doanh, vừa giải phóng nguồn lực cho cơ quan thuế. Nhiều hộ kinh doanh sẵn sàng nộp một khoản thuế cố định hàng tháng nếu thủ tục đơn giản,” đại biểu nêu ý kiến.

Còn với mức doanh thu trên 5 tỷ đồng, ông cho rằng vẫn theo hướng hiện nay là nộp thuế thu nhập rồi kê khai hóa đơn điện tử.

“Dự án chỉ vướng một chút nhưng cứ nằm im, lãng phí vô cùng”

Để giải phóng nguồn lực, đóng góp cho tăng trưởng kinh tế, đại biểu Nguyễn Văn Thân nêu thêm ý kiến về việc giải quyết các dự án tồn đọng còn vướng mắc, với thống kê lên tới 2 triệu tỷ đồng.

“Dự án chỉ vướng một chút nhưng cứ nằm im, lãng phí vô cùng. Tham nhũng chỉ bằng 1/10, 1/100 của sự lãng phí đó mà chúng ta không nhìn thấy”, đại biểu Đoàn TP HCM nói, đồng thời chia sẻ sự tiếc nuối khi chứng kiến những dự án dừng một năm mà mất hàng tỷ USD.

Đại biểu cũng đề cập đến sự lãng phí tại các trụ sở dôi dư sau khi sắp xếp bộ máy. Ông gợi mở nhiều giải pháp như đấu thầu hoặc cho thuê giá rẻ, tránh để các trụ sở nằm “đắp chiếu”.

PGS.TS Trần Hoàng Ngân – Đoàn ĐBQH TP HCM. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN

Cũng quan tâm đến việc giải phóng các dự án tồn đọng, PGS.TS Trần Hoàng Ngân (Đoàn ĐBQH TP HCM) đề nghị lãnh đạo các Bộ, ngành, địa phương cần quyết liệt chỉ đạo rà soát, thống kê, phân loại tổng thể các dự án, kể cả của Nhà nước và tư nhân để tháo gỡ vướng mắc.

“Những vấn đề thuộc thẩm quyền thì phải giải quyết triệt để, còn vượt thẩm quyền thì báo cáo nhằm giải phóng nguồn lực, phục vụ cho phát triển,” đại biểu nói.

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội) cũng đề nghị Chính phủ làm rõ và có giải pháp căn cơ đối với tình trạng lãng phí đầu tư công, chậm trễ trong triển khai và xử lý tài sản công.

Ông Hà dẫn số liệu báo cáo cho thấy năm 2025 ghi nhận mức giải ngân đầu tư công kỷ lục, đạt 96,7% kế hoạch, nhiều địa phương có tỷ lệ giải ngân vượt mức rất cao. Tuy nhiên ở phần hạn chế, Chính phủ lại thừa nhận vẫn có những dự án chậm triển khai, kéo dài thủ tục, dẫn đến đội vốn và nguy cơ thất thoát.

“Có hay không tình trạng ‘giải ngân trên giấy’ hoặc giải ngân nhanh nhưng chất lượng công trình không đảm bảo, gây lãng phí nguồn lực dài hạn?”, ông Hà nêu vấn đề. Đồng thời, ông đề nghị cần công khai danh sách các Bộ, ngành, địa phương chậm trễ trong sắp xếp, xử lý tài sản công dôi dư.

Đại biểu đoàn Hà Nội còn đề nghị cần thiết lập cơ chế hậu kiểm chặt chẽ đối với hơn 5.200 dự án đã được tháo gỡ để bảo đảm phát huy hiệu quả kinh tế thực chất.

“Điển hình cho sự lãng phí nghiêm trọng là dự án Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2. Chỉ trong 36 ngày thanh tra, cơ quan chức năng đã phát hiện nhiều sai phạm và lãng phí với số tiền lên tới 1.200 tỷ đồng,” đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà nêu ví dụ.