Mỹ-Iran không đạt thỏa thuận sau cuộc đàm phán lịch sử

“Họ đã lựa chọn không chấp nhận các điều khoản của chúng tôi,” ông Vance nói trong một cuộc họp báo ngắn, dù vẫn để ngỏ khả năng đạt được thỏa thuận. “Chúng tôi rời khỏi đây với một đề xuất rất đơn giản: một khuôn khổ. Đây là đề nghị cuối cùng và tốt nhất của chúng tôi. Hãy chờ xem liệu phía Iran có chấp nhận hay không”.

Cuộc đàm phán kéo dài suốt đêm giữa các quan chức cấp cao kết thúc sau 6 giờ sáng theo giờ địa phương, đánh dấu cuộc gặp mang tính lịch sử trong nỗ lực tìm kiếm hòa bình sau hơn một tháng xung đột.

Phiên thương lượng do Pakistan làm trung gian là cuộc gặp trực tiếp cấp cao nhất giữa quan chức Mỹ và Iran kể từ sau Cách mạng Hồi giáo Iran 1979. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baqhaei, cho biết trên mạng xã hội rằng các cuộc thảo luận tại Pakistan đã đề cập đến nhiều nội dung then chốt, bao gồm eo biển Hormuz, vấn đề hạt nhân, bồi thường chiến tranh, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và chấm dứt hoàn toàn chiến sự tại Iran cũng như trong khu vực. Ông nhấn mạnh thành công của đàm phán phụ thuộc vào việc Mỹ có chấp nhận “các quyền và lợi ích hợp pháp của Iran” hay không.

Israel không tham gia vào các cuộc đàm phán này. Dù chưa tiến hành tấn công Iran kể từ khi đạt được lệnh ngừng bắn, quân đội Israel vẫn tiếp tục không kích tại Lebanon. Ngày thứ Bảy, Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố rằng dù quân đội Iran đã tổn thất nặng nề, cuộc chiến “vẫn chưa kết thúc”.

Tại Washington, Tổng thống Donald Trump tỏ ra khá thản nhiên trước kết quả đàm phán, cho rằng việc đạt được thỏa thuận hay không “không quan trọng”, và khẳng định: “Dù thế nào chúng ta cũng thắng. Chúng ta đã đánh bại họ về mặt quân sự”.

Dù chưa tạo ra bước đột phá ngoại giao, việc Chủ tịch Quốc hội Iran trực tiếp gặp Phó Tổng thống Mỹ vẫn được xem là điều đặc biệt, trong bối cảnh lịch sử đối đầu sâu sắc giữa hai nước. Chỉ sáu tuần trước, các cuộc không kích của Mỹ và Israel đã khiến lãnh tụ tối cao của Iran thiệt mạng và Tehran khi đó tuyên bố sẽ trả đũa.

Mỹ và Iran trước đó đã đạt được một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời vào thứ Ba, tạm dừng giao tranh trong ít nhất hai tuần. Tuy nhiên, chiến dịch quân sự của Israel tại Lebanon nhằm vào Hezbollah – lực lượng được Iran hậu thuẫn – đang đe dọa phá vỡ thỏa thuận này. Iran cáo buộc Israel vi phạm lệnh ngừng bắn khi tiếp tục không kích tại Lebanon, buộc ông Trump phải kêu gọi Israel kiềm chế.

Một số diễn biến đáng chú ý khác:

• Thành phần đàm phán: Ông Vance tham gia đàm phán cùng đặc phái viên của ông Trump là Steve Witkoff và con rể Jared Kushner. Phía Iran có Ngoại trưởng Abbas Araghchi và Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf.

• Eo biển Hormuz: Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết hai tàu chiến đã đi qua eo biển này để bắt đầu chiến dịch rà phá thủy lôi, nhưng Iran phủ nhận. Lưu lượng tàu qua lại vẫn rất hạn chế kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.

• Israel – Lebanon: Đại sứ hai nước tại Mỹ dự kiến sẽ gặp nhau tại Washington vào tuần tới, song một thỏa thuận chấm dứt xung đột chưa được kỳ vọng sớm đạt được.