Chuyên gia WB: Nhà nước nên hỗ trợ tài chính để nâng cấp nhà cho thuê tư nhân

Khuyến nghị trên được bà Dao Harrison, Chuyên gia cao cấp về nhà ở của Ngân hàng Thế giới (WB), đưa ra tại Hội thảo quốc tế “Nhà ở bao trùm – Kinh nghiệm và thực tiễn ở Việt Nam, quốc tế”, tại Đà Nẵng, ngày 24/6.

Bà Harrison cho rằng dù Việt Nam đạt mức tăng trưởng kinh tế ấn tượng, chi phí đất đai và xây dựng tăng cao vẫn đang đẩy giá nhà vượt quá khả năng chi trả của người lao động. Trong khi đó, nguồn cung thị trường lại tập trung chủ yếu vào phân khúc trung và cao cấp.

Bà gợi ý cần mở rộng khái niệm “nhà ở giá bình dân” sang cả phân khúc nhà cho thuê tư nhân. Thay vì chỉ tập trung xây dựng dự án mới, Chính phủ có thể hỗ trợ tài chính để các chủ nhà trọ nâng cấp, cải tạo chỗ ở hiện hữu. Giải pháp này giúp tận dụng quỹ đất trung tâm, người lao động ở gần nơi làm việc thay vì phải dịch chuyển ra vùng ven.

Theo bà Harrison, Việt Nam có thể ứng dụng mô hình nền tảng quản lý tương tự Mamikos của Indonesia để kết nối với ngân hàng, cấp vốn cho chủ nhà sửa sang tài sản. Mọi giao dịch đóng tiền thuê hàng tháng qua ứng dụng sẽ biến thành dữ liệu thay thế, giúp lao động tự do xây dựng lịch sử tín dụng.

Ông Lê Văn Tuấn, Phó giám đốc Sở Xây dựng TP Đà Nẵng, đánh giá đề xuất Nhà nước hỗ trợ tài vốn để nâng cấp nhà cho thuê tư nhân “có giá trị thực tiễn và mang tính đột phá”. Theo ông, việc này có thể tận dụng được quỹ đất hiện có, thay vì Nhà nước mất thời gian, chi phí giải phóng mặt bằng để có đất sạch cho nhà đầu tư.

Ở góc độ địa phương, ông Tuấn cho biết nguồn vốn tín dụng ưu đãi của Đà Nẵng cho chủ đầu tư và người mua nhà ở xã hội hiện chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế. Chi phí đầu tư xây dựng, giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng ngày càng lớn cũng là thách thức đối với địa phương.

Trong giai đoạn 2021-2025, Đà Nẵng đã hoàn thành 6.352 căn hộ nhà ở xã hội. Địa phương đã rà soát 113 khu đất, diện tích khoảng 390 ha để xây 36 dự án nhà ở xã hội, nhà cho thuê tới 2030. Số dự án này hoàn thành sẽ cung cấp cho thị trường khoảng 31.029 căn hộ.

Nhà ở cho thuê là phân khúc được Chính phủ ưu tiên phát triển tới 2030. Hôm 22/6, Thủ tướng yêu cầu các địa phương chủ động giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất sạch để phát triển nhà ở cho thuê.

Ngoài chuẩn bị quỹ đất sạch, Chính phủ yêu cầu các bộ ngành nghiên cứu xây dựng chính sách đất đai, tín dụng, cơ chế tài chính và thuế phù hợp nhằm phát triển nhanh thị trường nhà ở cho thuê với giá hợp lý, đồng thời khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư. Bộ Xây dựng đang nghiên cứu cơ chế ưu đãi về đất đai, tài chính để phát triển loại nhà ở này.

Phó giám đốc Sở Xây dựng Đà Nẵng Lê Văn Tuấn kiến nghị Trung ương duy trì ổn định các chương trình tín dụng ưu đãi dài hạn cho chủ đầu tư lẫn người mua nhà, và sớm hoàn thiện cơ chế vận hành Quỹ nhà ở quốc gia, các quỹ nhà ở địa phương.

Ông cũng đề xuất các tổ chức quốc tế hỗ trợ vốn ưu đãi cho các chương trình phát triển nhà ở xã hội và nhóm đối tượng yếu thế tại địa phương.

Về phía WB, bà Dao Harrison cho rằng ngoài nguồn lực hỗ trợ ưu đãi, Việt Nam cũng có thể thành lập cơ quan tái cấp vốn thế chấp quốc gia hoặc các quỹ bảo lãnh tín dụng để chia sẻ rủi ro, giúp ngân hàng khơi thông dòng vốn kỳ hạn 15-20 năm cho phân khúc nhà ở bình dân.