Cựu giám đốc BHXH: Từng từ chối nhung hươu quý, phong bì dày của bệnh viện

Ông Thân Đức Lại, 63 tuổi, cựu giám đốc BHXH tỉnh Bắc Giang, bị VKSND Hà Nội đề nghị án từ 4 năm 6 tháng đến 5 năm 6 tháng vì tội Nhận hối lộ, trong vụ án liên quan một số công ty dược.

Ông Lại làm giám đốc từ năm 2011 đến 12/2021, có thẩm quyền duyệt giải ngân tiền khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế cho các bệnh viện tỉnh Bắc Giang. Trong thời gian này, bị cáo Nguyễn Mạnh Quyền, ông chủ Bệnh viện LanQ, muốn được tạo điều kiện thuận lợi trong việc giải ngân, đã tìm tới ông Lại. Tiền “bôi trơn” được đưa vào đầu mỗi quý, trước mỗi đợt BHXH thanh toán tiền thuốc cho các bệnh viện.

Tổng số tiền ông bị cáo buộc nhận là 700 triệu đồng. Nhưng hôm nay tại tòa, ông nói sẽ kể về “một câu chuyện chưa từng kể tại cơ quan điều tra”, để chứng minh mình không vụ lợi. Đó là lần ông từ chối phần quà “cực kỳ lớn”.

Sự việc xảy ra khi ông chuẩn bị nghỉ hưu, ngay tại phòng làm việc ở BHXH tỉnh Bắc Giang. Người mang quà đến là ông Quyền, Chủ tịch bệnh viện và hãng dược LanQ.

Tại tòa, ông Lại ba lần nhấn mạnh “gói quà rất lớn”. Ông khai, ông Quyền nói đây là bộ nhung hươu quý, nhập từ Nga, chưa có trên thị trường Việt Nam, được “chế tác riêng để biếu anh vì đã giúp đỡ chúng em”. Nghĩ mọi chuyện “rất vô tư”, ông nhận ngay.

Sau đó, khi mở quà, ông thấy một hộp đựng bộ nhung hươu có giá trị. Ở túi quà khác, ông “giật mình” khi phát hiện vật có thể là phong bì. Ngay lập tức, ông gọi điện yêu cầu ông Quyền quay lại và trả lại toàn bộ, giải thích “không thể sử dụng món quà này”.

Ông Lại cho rằng việc kể lại sự việc không nhằm biện minh cho hành vi của mình, mà để chứng minh trong thời gian công tác, mỗi năm ông ký giải ngân cho LanQ hàng chục tỷ đồng, nhưng suốt 6 năm chỉ nhận 700 triệu đồng, nên coi đó là quà cảm ơn.

Cựu giám đốc BHXH thừa nhận việc nhận tiền là sai, song cho rằng do nhận thức thời điểm đó còn hạn chế. “Khi phạm tội, tôi chưa hiểu đầy đủ bản chất pháp luật của việc nhận quà từ doanh nghiệp, coi đó là chuyện khó tránh”, ông trình bày.

Về mức án Viện kiểm sát đề nghị, ông Lại cho rằng “quá nặng”, cho rằng việc phải đánh đổi 40 năm tuổi Đảng và 40 năm công tác để đổi lấy số tiền bị quy buộc là “quá đắt”.

Trước đó, ông cho biết từng hai lần được trao Huân chương Lao động và đang làm hồ sơ đề nghị xét tặng lần thứ ba thì bị bắt.

Phạm tội trong ‘điều kiện hết sức đặc biệt’

Phân trần về bối cảnh phạm tội, ông Lại cho rằng sự việc xảy ra trong giai đoạn 2016-2017, xuất phát từ khó khăn thực tế của Bệnh viện LanQ. Thời điểm đó, cơ sở này quá tải bệnh nhân, trong khi không đủ nguồn tài chính, thậm chí nợ lương bác sĩ.

Ông lý giải, LanQ là bệnh viện y học cổ truyền, nhiều phương pháp và bài thuốc tự bào chế chưa có quy chuẩn, chưa được danh mục bảo hiểm y tế cập nhật kịp thời, dẫn đến việc thanh toán gặp vướng mắc. Vì vậy, đến nay, BHXH tỉnh Bắc Giang (cũ) vẫn “treo” khoảng 20% chi phí mỗi năm, tổng cộng ước gần 20 tỷ đồng chưa thể quyết toán.

“Tôi thấy rõ khó khăn của doanh nghiệp, xuất phát từ động cơ đó”, ông Lại trình bày.

Theo lời khai, trong một lần lên báo cáo tình hình, ông Quyền – Chủ tịch LanQ – đề xuất ông Lại, với vai trò người đứng đầu BHXH tỉnh, có chủ trương tháo gỡ cho bệnh viện.

Ông Lại cho biết đã đáp sẽ hỗ trợ trong khả năng cho phép và “anh Quyền không phải nài nỉ một câu nào”. Từ sự cảm thông đó, ông chủ động giúp đỡ nhiều việc, nhưng khẳng định chưa bao giờ đặt vấn đề “giúp để cầu lợi”.

Các khó khăn này trước đó cũng được ông Quyền trình bày trong phần khai báo, cho rằng rất vất vả khi giải ngân BHXH và đang bị lỗ khi bán thuốc cho bệnh nhân theo danh mục bảo hiểm chi trả. Dù trong vụ án, ông đang bị cáo buộc nâng khống giá, dùng thuốc khác dán đè nhãn để bán trong quá trình điều trị cho bệnh nhân tại bệnh viện.

Bệnh viện của ông sau đó được BHXH tỉnh Bắc Giang thanh toán 40 tỷ đồng. Trong đó, 18 tỷ đồng được xác định là tiền trục lợi trái phép từ hành vi lừa đảo.

Sáng nay, trong phần luận tội, ngoài đề nghị mức án cho 23 bị cáo, VKS cũng kiến nghị BHXH các tỉnh thành và các Sở Y tế tăng cường công tác quản lý nhà nước lĩnh vực cung ứng thuốc chữa bệnh theo Bảo hiểm Y tế để bảo đảm quyền lợi cho người dân tham gia bảo hiểm y tế, hạn chế tình trạng gây khó khăn, sách nhiễu đơn vị cung ứng thuốc.

Ngày mai, phiên tòa bước vào ngày làm việc thứ 5.