Doanh nghiệp Mỹ tức tốc kiện thuế quan mới của ông Trump

Ngay ngày 24/7, hai doanh nhiệp Mỹ đã đệ đơn lên tòa án nhằm thách thức đợt áp thuế mới nhất của Tổng thống Donald Trump đối với 60 đối tác thương mại. Họ cho rằng chính sách này, cũng như phần lớn các loại thuế quan trước đó, đã vượt quá thẩm quyền của tổng thống Mỹ trong việc đánh thuế hàng nhập khẩu.

Đơn kiện, được trình lên Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (USITC) tại New York, lập luận rằng các mức thuế quan mới chỉ có cơ sở pháp lý nếu được xây dựng trên những kết luận chi tiết, cụ thể đối với từng quốc gia về các hành vi thương mại không công bằng.

Theo nguyên đơn, ông Trump thực chất đang tìm cách tái áp đặt những mức thuế mà Tòa án Tối cao Mỹ đã phán quyết là bất hợp pháp hồi tháng 2 năm nay.

Hai công ty khởi kiện là Burlap & Barrel, một công ty nhập khẩu gia vị từng phản đối mức thuế quan tạm thời 10% trên toàn cầu của ông Trump – và Collective Horology, một nhà bán lẻ đồng hồ tại California.

Tuy chỉ là doanh nghiệp nhỏ, hai công ty này được hậu thuẫn bởi một tổ chức pháp lý phi lợi nhuận từng giành chiến thắng trong những vụ kiện liên quan đến thuế quan trước đây của ông Trump.

Vào ngày 24/7, chính quyền Tổng thống Trump đã áp thuế 10% và 12,5% lên 60 đối tác thương mại của Mỹ, bao gồm Liên minh châu Âu (EU), dựa trên cáo buộc các nền kinh tế này chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp ngăn chặn việc xuất khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức.

Nhà Trắng và Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ chưa trả lời yêu cầu bình luận của Reuters.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump đã biến thuế quan thành trụ cột trong chính sách đối ngoại, sử dụng chúng như một đòn bẩy để đàm phán các thỏa thuận thương mại trên toàn cầu.

Tuy nhiên, vào ngày 20/2, Tòa án Tối cao Mỹ đã ra phán quyết bác bỏ hầu hết các biện pháp thuế quan có phạm vi rộng nhất của ông Trump, kết luận rằng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) không cho phép tổng thống đơn phương áp đặt thuế quan lên các đối tác thương mại.

Sau phán quyết này, ông Trump đã chỉ trích tòa án và áp đặt một mức thuế quan toàn cầu tạm thời mới là 10% dựa trên một cơ sở pháp lý khác. Các mức thuế đó – tương tự như thuế quan áp dụng theo IEEPA – cũng được ban hành dựa trên một điều khoản luật chưa từng được bất kỳ tổng thống tiền nhiệm nào sử dụng để áp thuế, và chúng cũng bị tòa án thương mại Mỹ tuyên là bất hợp pháp. Chính quyền ông Trump hiện đang kháng cáo phán quyết đó.

Đợt áp thuế ngày 24/7 được ban hành dựa trên Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, vốn nhằm giúp Mỹ chống lại các hành vi kinh tế bất công hoặc mang tính phân biệt đối xử của các quốc gia khác.

Khác IEEPA hay thuế quan tạm thời 10%, Mục 301 đã từng được các tổng thống Mỹ tiền nhiệm sử dụng để áp thuế.

Song, đơn kiện của Burlap & Barrel và Collective Horology cho rằng các mức thuế theo Mục 301 trước đây thường nhắm vào những quốc gia và ngành công nghiệp cụ thể, còn cách tiếp cận mang tính bao trùm của ông Trump thì chưa từng có tiền lệ.

Ông Jeffrey Schwab, luật sư tại Liberty Justice Center đại diện cho hai công ty trên, chỉ ra Mục 301 không trao thẩm quyền cho phép tổng thống “đánh thuế lên hầu hết hàng hóa nhập khẩu từ hầu hết các quốc gia theo các mức thuế suất đã được ấn định từ trước”.

Đơn kiện đề nghị USITC phán quyết đợt áp thuế mới của ông Trump là bất hợp pháp, ngăn chặn việc thực thi và bảo đảm các nhà nhập khẩu có quyền được hoàn trả bất kỳ khoản thuế đã nộp theo chính sách thuế quan bất hợp pháp.