Ghẹ Việt tiếp tục được bán vào Mỹ

VASEP cho biết, cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Mỹ (NOAA) vừa công bố kết luận công nhận tương đương đối với nghề khai thác ghẹ của Việt Nam theo quy định của Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú biển (MMPA). Với quyết định này, ghẹ và các sản phẩm thủy sản khai thác từ nghề ghẹ của Việt Nam tiếp tục được phép nhập khẩu vào thị trường Mỹ. Kết quả này đồng nghĩa hoạt động xuất khẩu ghẹ sang Mỹ có thể tiếp tục diễn ra bình thường như trước, không cần COA (chứng nhận đủ điều kiện nhập khẩu) đối với nguyên liệu khai thác trong nước.

Đây được xem là tín hiệu tích cực với ngành ghẹ trong bối cảnh Mỹ là một trong những thị trường tiêu thụ quan trọng. Theo số liệu từ phía Mỹ, trong năm 2025, Việt Nam xuất khẩu 4.143 tấn ghẹ sang nước này.

Theo thông báo của NOAA, trong tháng 1, Việt Nam đã tách mã nghề khai thác cũ thành 4 nghề riêng theo loài mục tiêu và ngư cụ, gồm các Fishery ID 13164, 13206, 13204 và 13205. Sau khi rà soát hồ sơ, dữ liệu kỹ thuật cùng các thông tin bổ sung, phía Mỹ xác định cả 4 nghề đạt mức tương đương về hiệu quả quản lý với chương trình của Mỹ.

Kết quả này càng đáng chú ý khi trước đó, trong kết luận sơ bộ hồi tháng 8/2025, Cơ quan Nghề cá biển quốc gia Mỹ (NMFS) từng xếp nghề ghẹ của Việt Nam cùng Indonesia, Sri Lanka và Philippines vào nhóm chưa đáp ứng yêu cầu của MMPA.

Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần lưu ý nguồn nguyên liệu nhập khẩu. Nếu sử dụng nguyên liệu từ nước khác, doanh nghiệp không được dùng nguyên liệu từ các nghề khai thác bị Mỹ từ chối công nhận tương đương. Trường hợp sử dụng nguyên liệu từ các nghề khác, hồ sơ COA của nước xuất xứ vẫn là yêu cầu bắt buộc.

Quyết định công nhận tương đương đối với Việt Nam có hiệu lực đến hết ngày 31/12/2029. Tuy nhiên, việc công nhận có thể được rà soát lại hoặc chấm dứt nếu chương trình quản lý không còn đáp ứng các điều kiện áp dụng.

NOAA đồng thời khuyến nghị Việt Nam tiếp tục tăng cường các biện pháp giảm thiểu nguy cơ gây tử vong hoặc thương tích nghiêm trọng đối với động vật có vú biển, như phát triển chương trình quan sát viên, mở rộng giám sát điện tử và thúc đẩy bảo tồn các loài như cá heo Irrawaddy.

Trong đợt đánh giá lần này, Philippines không đạt yêu cầu với các nghề ghẹ liên quan còn Indonesia và Sri Lanka cũng được công nhận tương đương.

Theo phía Mỹ, lệnh cấm có thể khiến hơn 2.000 tấn ghẹ xanh nhập khẩu từ Philippines bị chặn lại. NMFS cũng đã ban hành báo cáo riêng đối với các nghề khai thác cua, ghẹ xanh bằng bẫy, lồng và lưới rê của Philippines. Báo cáo cho thấy nước này chưa có quy định bắt buộc báo cáo tình trạng tử vong hoặc thương tích của động vật có vú biển phát sinh trong hoạt động khai thác thủy sản.