Gỡ nút thắt giao thương Việt Nam – Campuchia hiện thực hoá mục tiêu 20 tỷ USD

Chiều ngày 15/5, Bộ Công Thương Việt Nam cùng UBND tỉnh Đồng Tháp phối hợp với Bộ Thương mại Campuchia tổ chức Hội nghị xúc tiến thương mại, thúc đẩy xuất nhập khẩu khu vực miền Nam với chủ đề “Tăng cường kết nối chuỗi cung ứng và phát triển thương mại bền vững Việt Nam – Campuchia”. Đây là năm thứ hai Việt Nam và Campuchia tổ chức sự kiện này.

Tại sự kiện, ông Ho Sivyong – Đặc phái viên chính phủ, Tổng Cục trưởng Tổng cục Dịch vụ Hỗ trợ Thương mại, Bộ Thương mại Campuchia đánh giá, Campuchia và Việt Nam đã và đang nỗ lực tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để thông quan hàng hóa, đặc biệt là tại các cửa khẩu biên giới. Đây là một nhiệm vụ trọng yếu mà Chính phủ và doanh nghiệp hai bên đang nỗ lực từng ngày để thúc đẩy kim ngạch thương mại tăng trưởng.

Theo ông, mối quan hệ hợp tác giữa Campuchia và Việt Nam ngày càng đi vào chiều sâu, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại, góp phần thúc đẩy nền kinh tế hai nước.

Bên cạnh đó, Bộ Thương mại Campuchia và Bộ Công Thương Việt Nam cũng tiếp tục phối hợp chặt chẽ để cập nhật các hiệp định song phương, phù hợp với những thay đổi về cấu trúc hành chính mới của phía Việt Nam.

Tổng Cục trưởng Tổng cục dịch vụ hỗ trợ thương mại, Bộ Thương mại Campuchia Ho Sivyong. Ảnh: Lê Hồng Nhung – Mekong ASEAN

“Tôi đánh giá rất cao kết quả thương mại giữa hai nước thời gian qua. Hai bên đã đạt được những thành công tốt đẹp bất chấp những biến động mạnh mẽ của tình hình thế giới. Điều này cho thấy doanh nghiệp hai bên đã rất nỗ lực nắm tay nhau vượt qua thách thức,” ông Ho Sivyong nói.

Về kết quả giữa các địa phương, ông Khon Sreyratha – Phó Tỉnh trưởng Tỉnh Kandal, Campuchia chia sẻ, mối quan hệ hợp tác giữa tỉnh Kandal và tỉnh An Giang thời gian qua là một điển hình tích cực. Đặc biệt, vào năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa giữa hai địa phương này lần đầu tiên vượt ngưỡng 1 tỷ USD.

Đây được xem là yếu tố then chốt, đóng góp quan trọng vào sự tăng trưởng quy mô kinh tế của tỉnh Kandal nói riêng và thúc đẩy tiến trình đạt mục tiêu thương mại chung của hai quốc gia

Về phía Việt Nam, ông Nguyễn Phước Thiện – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp đánh giá, quan hệ thương mại Việt Nam và Campuchia phát triển mạnh mẽ, trở thành một trong những trụ cột quan trọng của hợp tác kinh tế song phương khu vực Tiểu vùng sông Mekong.

Năm 2024, tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt khoảng 10,1 tỷ USD (tăng 17,5% so với năm trước); năm 2025 lên hơn 11 tỷ USD. Hai nước đang hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 20 tỷ USD vào năm 2030, thông qua việc thúc đẩy thương mại chính ngạch, phát triển logistics và tăng cường liên kết chuỗi cung ứng khu vực.

Với mục tiêu trên, ông Trần Ngọc Bình – Trưởng phòng Quản lý xuất nhập khẩu khu vực TP HCM, Cục Xuất nhập khẩu cho biết, Việt Nam và Campuchia đang tích cực khai thác các cơ hội trong khuôn khổ ASEAN cũng như các hiệp định thương mại tự do (FTA).

Hiện nay, Việt Nam đã tham gia 17 FTA (bao gồm cả đa phương, song phương, thế hệ cũ và thế hệ mới). Trong đó, Việt Nam và Campuchia cùng là thành viên của 8 FTA, đây sẽ là yếu tố hết sức quan trọng để thúc đẩy thương mại và đầu tư giữa hai nước.

Việt Nam cũng tích cực cải cách hành chính, hiện đại hóa hoạt động xuất nhập khẩu, hải quan và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số. Hệ thống cửa khẩu và hạ tầng logistics cũng từng bước được nâng cấp để đáp ứng nhu cầu thực tế.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Phước Thiện chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Lê Hồng Nhung – Mekong ASEAN

“Nút thắt” giao thương

Tuy nhiên, ông Bình cũng thẳng thắn chỉ ra: “Dù Việt Nam và Campuchia hướng tới con số 20 tỷ USD kim ngạch song phương, nhưng cho đến nay, kết quả mới chỉ ở mức hơn 11 tỷ USD. Chúng ta phải nhìn nhận các “nút thắt” đang hạn chế tiềm năng”.

Theo ông Bình, về hạ tầng logistics, chi phí logistics giữa hai nước còn cao. Hiện nay, hai bên mới chỉ chủ động được vận tải đường sông và đường bộ; còn vận tải đường biển vẫn chưạ phát triển mạnh.

Quy mô thương mại Việt Nam – Campuchia còn nhỏ và chưa tương xứng với tiềm năng; kết nối cung – cầu chưa diễn ra thường xuyên. Dù có chung 8 FTA nhưng việc tận dụng các ưu đãi này còn rất hạn chế.

Trong khi đó, đại diện tỉnh Đồng Tháp cho biết, năm 2025 con số xuất nhập khẩu qua biên giới giữa địa phương và Campuchia đạt 1,25 tỷ USD, cao gấp 1,5 lần so với năm 2024 nhưng con số này vẫn chưa phản ánh hết tiềm năng giữa hai bên.

“Giá trị gia tăng trong hàng hóa còn khiêm tốn, chuỗi cung ứng chưa được kết nối sâu và hạ tầng logistics vẫn còn là một “điểm nghẽn” cần khơi thông,” ông Thiện nói.

Tận dụng triệt để lợi thế từ FTA và C/O

Theo ông Trần Ngọc Bình, để thúc đẩy thương mại hai nước phát triển bền vững, Cục Xuất nhập khẩu đề xuất tập trung vào 5 nhóm giải pháp trọng tâm.

Cụ thể, hai bên sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hoạt động biên mậu; thúc đẩy hạ tầng logistics, đặc biệt là tăng cường năng lực vận tải biển giữa hai nước; tăng cường hơn các hoạt động xúc tiến thương mại.

Hai nước cũng cần tăng cường phòng chống buôn lậu qua biên giới. Việc lợi dụng hoạt động tiểu ngạch để buôn lậu xuyên biên giới đang gây nhức nhối cho nền kinh tế và để lại hệ lụy xấu cho kết quả xuất nhập khẩu chính ngạch, ông Bình nhận định.

Hội thảo diễn ra theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến. Ảnh: Lê Hồng Nhung – Mekong ASEAN

Đặc biệt, các doanh nghiệp cần tận dụng tối đa các FTA đã ký kết. Hiện nay, hàng hóa trao đổi giữa hai nước có thể được cấp tới 9 loại C/O (giấy chứng nhận xuất xứ) ưu đãi đặc biệt, nhưng rất ít doanh nghiệp biết điều này.

“Do đó, doanh nghiệp cần nghiên cứu kỹ lợi thế từ 8 FTA chung để chọn ra hiệp định có mức thuế xuất nhập khẩu tốt nhất và tiêu chí xuất xứ thuận lợi nhất. Cục Xuất nhập khẩu cam kết luôn đồng hành cùng các địa phương trong việc hoàn thiện cơ chế chính sách, tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu và hợp tác song phương,” ông Bình khẳng định.

Là đơn vị phụ trách thị trường, ông Đỗ Việt Phương – Tham tán thương mại, Trưởng cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Campuchia cho rằng, hai bên cần tiếp tục tổ chức các chương trình xúc tiến mang tính thực chất, tập trung vào chất lượng và một vài đầu mối tổ chức nhất định.

Đồng thời, cần rà soát về thủ tục pháp lý liên quan đến xuất nhập khẩu; kiểm soát tốt chất lượng hàng hóa, đảm bảo đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế với hàng xuất sang Campuchia, tránh tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng, gian lận thương mại.

Bên cạnh đó, nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa thông qua việc cải thiện thủ tục hải quan, rút ngắn thời gian thông quan, đầu tư trung tâm logistics, đầu tư cơ sở hạ tầng cửa khẩu.

Lấy doanh nghiệp làm trung tâm

Nhìn câu chuyện dưới góc độ địa phương, ông Nguyễn Phước Thiện cho hay, để đưa quan hệ giao thương hai bên phát triển lâu dài, tỉnh Đồng Tháp đang tập trung mọi nguồn lực để đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm mang tính kết nối liên vùng, tạo thuận lợi về logistics cũng như nâng cao khả năng kết nối cho doanh nghiệp hai bên.

“Chúng tôi lấy doanh nghiệp làm trung tâm, cam kết lắng nghe, đẩy mạnh cải cách, cắt giảm các thủ tục hành chính không cần thiết nhằm giảm thời gian và chi phí, tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, thông thoáng và hấp dẫn nhất.” ông Thiện chia sẻ thêm.

Phó Tỉnh trưởng Tỉnh Kandal Khon Sreyratha. Ảnh: Lê Hồng Nhung – Mekong ASEAN

Về phía địa phương Campuchia, ông Khon Sreyratha – Phó Tỉnh trưởng Tỉnh Kandal, Campuchia lại đặt trọng tâm vào các văn bản pháp lý, quy định mới.

Ông đề nghị các lực lượng chức năng hai bên phối hợp chặt chẽ, tạo điều kiện thuận lợi và thông báo kịp thời các quy định mới liên quan đến thương mại. Điều này giúp doanh nghiệp có đủ thời gian chuẩn bị và thích ứng với các thay đổi pháp lý.

Thứ hai, cần thực hiện nghiêm túc và hiệu quả các hiệp định đã ký kết; đặc biệt chú trọng phối hợp ngăn chặn hành vi gian lận thương mại và trốn thuế để bảo vệ nền kinh tế minh bạch.

Thứ ba, đề nghị các bên liên quan tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho hoạt động vận chuyển hàng hóa và việc đi lại của hành khách qua biên giới, đảm bảo dòng chảy giao thương luôn thông suốt.

Ông cho biết thêm, mối quan hệ hợp tác giữa tỉnh Kandal và tỉnh An Giang trong thời gian qua là một điểm sáng đáng khâm phục. Đặc biệt, vào năm 2025, kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa giữa hai tỉnh đã vượt ngưỡng 1 tỷ USD. Đây là yếu tố then chốt, đóng góp tích cực vào sự tăng trưởng quy mô kinh tế của tỉnh Kandal nói riêng và của cả hai quốc gia nói chung.

Gia tăng gắn kết về kinh tế giữa Việt Nam và Campuchia Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đề nghị Việt Nam và Campuchia gia tăng gắn kết về kinh tế giữa hai nước, tập trung giải quyết các vướng mắc, đẩy mạnh hợp tác, phát triển kinh tế khu vực giáp biên, thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa.

Thủ tướng Việt Nam – Campuchia – Lào gặp bên lề cấp cao ASEAN Sáng 8/5, tiếp tục chương trình tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu (Philippines), Thủ tướng Lê Minh Hưng đã có cuộc ăn sáng làm việc với Thủ tướng Campuchia Hun Manet và Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone.

Hội nghị Cấp cao ASEAN 48 đạt nhiều kết quả thực chất, hiệu quả Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng cho biết Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 đã kết thúc với nhiều kết quả tốt đẹp và thực chất, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp.

Ra mắt trung tâm đầu tiên kết nối giao thương chuyên cho sản phẩm Halal Sáng ngày 15/5, Trung tâm Xúc tiến & Trải nghiệm HalalViet chính thức khai trương, với mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp ngành Halal của Việt Nam trong kết nối giao thương.