Hà Nội lấy ý kiến quy hoạch 100 năm Metro hạ tầng ngầm và đô thị đa cực

Một góc Thủ đô Hà Nội. Ảnh: Thảo Ngân – Mekong ASEAN.

Thời gian tiếp nhận ý kiến đóng góp diễn ra từ ngày 12/3 đến 23/3. Người dân có thể đóng góp ý kiến đối với các nội dung trọng tâm của quy hoạch như định hướng phát triển không gian, phát triển hạ tầng kinh tế – xã hội, hạ tầng kỹ thuật cùng các ý kiến khác.

Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm nhằm cụ thể hóa các định hướng từ quy hoạch cấp quốc gia và quy hoạch vùng, đồng thời xác định định hướng phát triển không gian và phân bổ nguồn lực cho kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh.

Quy hoạch cũng hướng tới giải quyết các vấn đề cấp bách như ùn tắc, ngập úng, môi trường, an ninh trật tự và an toàn thực phẩm trong chiến lược hạ tầng và thích ứng khí hậu dài hạn.

Không gian ngầm – hướng phát triển chiến lược của Thủ đô

Quy hoạch Hà Nội tầm nhìn 100 năm xác định phát triển không gian ngầm là một hướng đi quan trọng, nhằm hình thành mô hình đô thị đa tầng, đa lớp hiện đại và bền vững.

Theo định hướng này, Hà Nội được tổ chức theo ba lớp không gian: ngầm – mặt đất – trên cao. Tầng ngầm tập trung cho giao thông, thương mại và hạ tầng kỹ thuật như ga metro, bãi đỗ xe, hạ tầng kỹ thuật như điện, nước, viễn thông, logistics.

Mặt đất ưu tiên không gian công cộng với các tuyến đi bộ, quảng trường và công viên gắn với hệ thống sông hồ.

Trên cao phát triển đường sắt đô thị, cầu đi bộ kết nối các tòa nhà với ga metro và các tuyến đường vành đai. Cách tổ chức này giúp khai thác hiệu quả quỹ đất, giảm áp lực giao thông và tạo mạng lưới đô thị kết nối liên tục theo chiều đứng.

Quy hoạch không gian ngầm Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Ảnh: Hanoi.gov.

Về lộ trình thực hiện, trong giai đoạn 2026 – 2045, thành phố tập trung hoàn thiện khung pháp lý, xây dựng cơ sở dữ liệu 3D về không gian ngầm và phát triển các tuyến metro, nút giao thông theo mô hình TOD. Giai đoạn tiếp theo mở rộng mạng lưới metro lên khoảng 400 km, đồng thời xây dựng hệ thống thoát nước ngầm sâu để giảm ngập úng.

Về dài hạn, hạ tầng ngầm sẽ được quản lý bằng công nghệ AI và IoT. Đến năm 2125, khoảng 30 – 40% không gian đô thị dự kiến bố trí dưới lòng đất, gồm giao thông, bãi đỗ xe, trung tâm thương mại, lối đi bộ, hệ thống thoát nước, cấp điện, viễn thông, trung tâm dữ liệu, kho dự trữ năng lượng và vận tải ngầm.

Nhu cầu khai thác không gian ngầm ở Hà Nội tập trung tại vùng lõi đô thị, khu vực trung tâm thành phố, sau đó đến khu vực Nhật Tân – Nội Bài và các khu đô thị vệ tinh và trung tâm mới tại Hòa Lạc, Đông Anh, Gia Lâm.

Thiết kế đô thị Hà Nội 100 năm: Vừa bảo vệ di sản vừa có điểm nhấn kiến trúc, quảng trường

Trên mặt đất, về quy hoạch đô thị, quy hoạch thành phố Hà Nội tầm nhìn 100 năm dựa trên triết lý “Văn hiến – Văn minh – Hiện đại”, kết hợp bảo tồn di sản với mở rộng đô thị theo mô hình đa cực, gắn với hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn như metro và đường sắt đô thị.

Trong cấu trúc phát triển, thành phố hình thành các trục không gian chiến lược. Trục Nhật Tân – Nội Bài kéo dài từ cầu Nhật Tân qua tuyến đường Võ Nguyên Giáp đến sân bay Nội Bài, được định hướng là cửa ngõ quốc tế với các khu tài chính, trung tâm hội nghị, khu đô thị thông minh tại Đông Anh và Sóc Sơn.

Trục Hồ Tây – Ba Vì kết nối khu trung tâm Ba Đình, Hồ Tây với khu công nghệ cao Hòa Lạc (Thạch Thất) và vùng sinh thái Ba Vì, hình thành hành lang văn hóa – khoa học của Thủ đô.

Trục sông Hồng từ khu vực cầu Nhật Tân – Long Biên – Vĩnh Tuy đến phía hạ lưu được quy hoạch thành không gian cảnh quan trung tâm với công viên ven sông, quảng trường và các khu đô thị sinh thái tại Đông Anh, Long Biên, Gia Lâm.

Các trục phía Nam và Đông như hành lang Ngọc Hồi – Phú Xuyên, Gia Lâm – Yên Viên – Hải Phòng tập trung phát triển công nghiệp công nghệ cao, logistics và kết nối liên vùng với Quảng Ninh, Hải Phòng.

Một phương án thiết kế quy hoạch đô thị Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Ảnh: Hanoi.gov.

Quy hoạch cũng xác định các điểm nhấn kiến trúc mới như Trung tâm Triển lãm quốc gia tại Đông Anh, các tháp tài chính dọc trục Nhật Tân – Nội Bài, nhà hát và quảng trường ven sông Hồng.

Chiều cao công trình được kiểm soát chặt tại khu phố cổ, khu phố cũ quanh Hồ Gươm và Ba Đình, trong khi các khu đô thị mới như Tây Hồ Tây, Đông Anh, Gia Lâm, Hòa Lạc được phép phát triển các cụm cao tầng tạo đường chân trời hiện đại.

Về môi trường, hệ thống hành lang xanh dọc sông Đáy, sông Nhuệ, sông Tích được giữ làm vùng sinh thái và thoát lũ; các hồ điều hòa lớn kết hợp công viên như khu vực Yên Sở, Tây Nam Hà Nội, Đông Anh sẽ hỗ trợ điều tiết nước và giảm ngập.

Nhiều làng nghề truyền thống như Bát Tràng (Gia Lâm), Vạn Phúc (Hà Đông), Đường Lâm (Sơn Tây) được bảo tồn, kết hợp phát triển du lịch và dịch vụ.

Tái thiết tập thể cũ khu vực lõi trung tâm

Quy hoạch cũng đưa ra các phương án giải tỏa các điểm nghẽn của thành phố hiện nay như ùn tắc, ô nhiễm và ngập úng bằng cách phát triển đô thị đa cực, xây dựng hệ thống hầm đa chức năng phục vụ giao thông và thoát nước, di dời cơ sở sản xuất gây ô nhiễm ra khỏi nội đô và hình thành các vành đai xanh. Đồng thời, thành phố dự kiến xây dựng các hồ điều hòa và bể chứa nước ngầm để giảm áp lực ngập khi mưa lớn.

Khu nội đô lịch sử được chỉnh trang theo hướng bảo tồn và cải tạo. Phố Cổ tiếp tục giữ nguyên cấu trúc kiến trúc, kết hợp giãn dân và hạ ngầm hạ tầng kỹ thuật; các khu tập thể cũ mức độ D sẽ được xây dựng lại bằng nhà cao tầng, giảm mật độ xây dựng mặt đất để tăng không gian công cộng; khu phố Pháp được bảo tồn biệt thự và cải tạo các vườn hoa thành không gian văn hóa.

Một phương án quy hoạch lõi đô thị trung tâm Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Ảnh: Hanoi.gov.

Về sử dụng đất, các khu hỗn hợp và dịch vụ sẽ được phát triển dọc các trục giao thông lớn, trong khi hành lang xanh sông Hồng, sông Đáy được bảo vệ, xây công viên để giữ cân bằng sinh thái và tạo không gian cảnh quan cho đô thị.

Phiếu lấy ý kiến trực tuyến, bản vẽ cùng các hồ sơ pháp lý về quy hoạch Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm được cung cấp đầy đủ tại cổng thông tin điện tử thành phố Hà Nội mục Văn bản – Lấy ý kiến nhân dân dự thảo văn bản quy phạm pháp luật.