ICO: Lo ngại El Niño đẩy giá cà phê tăng mạnh trở lại

Chỉ số giá tổng hợp cà phê toàn cầu của ICO (I-CIP) đạt trung bình 248,9 US cent/pound trong tháng 6, giảm 2,8% so với tháng trước.

Trong những phiên giao dịch đầu tháng, giá cà phê tiếp tục xu hướng giảm của tháng trước và chạm mức 231 US cent/pound vào ngày 9/6, mức thấp nhất trong gần hai năm. Tuy nhiên, sau đó giá đã phục hồi mạnh 17,4%, lên 272,4 US cent/pound vào cuối tháng, mức cao nhất trong vòng hai tháng.

Diễn biến giá cà phê thế giới từ tháng 5/2024 đến tháng 6/2026 (ĐVT: US cent/pound)

Về chủng loại, giá trung bình của cà phê arabica chế biến ướt Colombia và cà phê robusta tăng lần lượt 0,4% và 1,7% so với tháng trước, lên mức bình quân 324,6 US cent/pound và 169 US cent/pound. Ngược lại, giá của nhóm cà phê arabica khác và arabia chế biến tự nhiên Brazil đã giảm lần lượt 2,4% và 7,4%, xuống còn 307,8 US cent/pound và 272 US cent/pound.

Trên các sàn giao dịch kỳ hạn, giá cà phê robusta trên Sàn Giao dịch Hàng hóa Liên lục địa (ICE) London tăng 2,7% trong tháng 6, lên 155,9 US cent/pound. Trong khi đó, giá arabica trên sàn ICE New York giảm 4,3%, còn 256,75 US cent/pound.

Chênh lệch giá giữa hợp đồng kỳ hạn cà phê trên hai sàn ICE London và ICE New York thu hẹp 13,3% trong tháng 6/2026, xuống còn 100,9 US cent/pound.

Theo ICO, giá cà phê trong tháng 6 diễn biến theo mô hình hình chữ V.

Cả thị trường arabica và robusta đều chạm đáy vào ngày 9/6. Trong đó, giá arabica xuống mức thấp nhất kể từ ngày 5/9/2024, thấp nhất trong 21 tháng, còn robusta giảm xuống mức thấp nhất kể từ 21/7/2025.

Tuy nhiên, một loạt thông tin liên quan đến thời tiết và khí hậu sau đó đã đảo ngược xu hướng giảm. Bắt đầu từ những dự báo về khả năng xuất hiện Siêu El Niño cho đến các báo cáo về mưa lớn làm chậm tiến độ thu hoạch và gây thiệt hại mùa vụ tại Brazil, những yếu tố này đã thúc đẩy Chỉ số giá tổng hợp ICO (I-CIP) tăng mạnh kể từ ngày 9/6.

Các yếu tố hỗ trợ giá cà phê

Hôm 10/6 và 11/6, lần lượt Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) và Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) đều công bố các báo cáo cho thấy xác suất xảy ra hiện tượng Siêu El Niño lên tới 67%. Dự báo này làm dấy lên lo ngại về tác động tiềm tàng đối với vụ cà phê 2026-2027.

Tùy từng khu vực và thời điểm, hiện tượng này thường đi kèm với lượng mưa giảm tại khu vực Caribe, Trung Mỹ và Mexico; Nhiệt độ tăng và lượng mưa giảm ở phía bắc Nam Mỹ, bao gồm miền bắc Brazil và các vùng ngoài phía tây Colombia; Lượng mưa gia tăng tại miền nam Brazil và Bolivia; Mưa thất thường và nguy cơ lũ lụt tại Đông Phi; Hạn hán tại Đông Nam Á, bao gồm Indonesia và Việt Nam.

Trong khi đó, các báo cáo công bố ngày 17/6 và 24/6, hãng tư vấn Safras & Mercado cho biết hoạt động thu hoạch cà phê niên vụ 2026-2027 của Brazil diễn ra chậm hơn bình thường, lần lượt hoàn thành 39% và 44% diện tích.

Tiến độ chậm chủ yếu tập trung tại các vùng trồng arabica, nơi lượng mưa lớn đã cản trở hoạt động thu hoạch và phơi sấy, đặc biệt tại bang sản xuất trọng điểm Minas Gerais. Đến ngày 24/6, tỷ lệ thu hoạch hoàn thành mới đạt 44%, thấp hơn mức 51% cùng kỳ năm trước và thấp hơn mức trung bình 47% của 5 năm gần đây.

Về hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, kể từ 28/2, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz gần như bị gián đoạn hoàn toàn, buộc các tuyến hàng hải giữa châu Á và châu Âu phải chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng. Điều này kéo dài thời gian vận chuyển thêm 10–14 ngày, đồng thời làm gia tăng chi phí vận chuyển, bảo hiểm, nhiên liệu và phân bón.

Sau khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngày 17/6/2026, tuyến vận tải được nối lại một phần vào 22–23/6, khiến giá robusta giảm xuống mức thấp nhất trong một tuần. Tuy nhiên, các vụ tấn công nhằm vào tàu Ever Lovely và Kiku vào các ngày 25/6 và 27/6 đã nhanh chóng làm căng thẳng địa chính trị leo thang trở lại, kéo theo giá cả cũng tăng cao chỉ trong vài ngày.

Tính đến 30/6, tổng lượng tồn kho cà phê được chứng nhận trên các sàn ICE (gồm arabica và robusta) giảm xuống còn 1,09 triệu bao, mức thấp nhất kể từ tháng 2/2024.

Trong tháng 6, tồn kho cà phê arabica được chứng nhận tại Mỹ giảm 13,3%, xuống còn 410.000 bao – mức thấp nhất kể từ tháng 2/2024. Ngược lại, lượng cà phê robusta được chứng nhận trên sàn ICE London tăng 4,8% so với tháng trước, đạt 680.000 bao vào cuối tháng.

Tồn kho cà phê trên hai sàn London và New York tính đến cuối tháng 6/2026

Lượng tồn kho thấp phản ánh nguồn cung giao ngay ngày càng hạn chế, khiến thị trường thiếu “vùng đệm” nếu xảy ra các cú sốc bất ngờ về nguồn cung và dẫn đến giá phản ứng mạnh hơn với những thông tin về việc thu hoạch chậm tại Brazil.

Ngày 29/6, công ty dự báo thời tiết Somar Meteorologia cho biết bang Minas Gerais ghi nhận lượng mưa 31,3 mm trong tuần kết thúc ngày 28/6, tương đương 1.956% mức trung bình lịch sử của cùng kỳ. Lượng mưa cao bất thường trong mùa khô đã làm chậm quá trình thu hoạch và phơi sấy cà phê, đồng thời làm dấy lên lo ngại về chất lượng hạt cà phê niên vụ mới.

Các yếu tố gây áp lực giảm giá

Ngày 1/6, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo sản lượng cà phê của Brazil trong niên vụ 2026-2027 sẽ đạt mức kỷ lục, cao hơn 14% so với niên vụ trước. Cùng thời điểm, Rabobank cũng nâng dự báo thặng dư nguồn cung cà phê arabica toàn cầu trong niên vụ 2026-2027 với mức tăng 35,7% so với niên vụ trước.

Các dự báo này củng cố thêm những đánh giá tích cực trước đó về triển vọng nguồn cung. Khảo sát lần thứ hai của Công ty Cung ứng Quốc gia Brazil (CONAB) dự báo tổng sản lượng cà phê của nước này đạt 66,7 triệu bao, trong đó sản lượng arabica đạt 45,8 triệu bao, tăng 28% so với niên vụ trước. Trong khi đó, hãng tư vấn Safras & Mercado cũng dự báo tổng sản lượng cà phê Brazil sẽ tăng 13,4%.

Cuối tháng 5, USDA điều chỉnh ước tính sản lượng cà phê Việt Nam trong niên vụ 2025-2026 lên 31,7 triệu bao, đồng thời dự báo sản lượng niên vụ 2026-2027 sẽ đạt 32,5 triệu bao.

Thị trường cũng chịu tác động bởi biến độn của đồng USD, trong tuần kết thúc ngày 22/6, chỉ số USD Index đạt 101,6 điểm, gần mức cao nhất trong vòng 15 tháng. Đồng USD mạnh lên tạo thêm áp lực đối với giá cà phê, dù tác động này đã giảm bớt khi giá phục hồi vào cuối tháng.