Iran Tàu không thù địch có thể an toàn đi qua Eo biển Hormuz

“Các tàu không thù địch, bao gồm tàu thuộc sở hữu hoặc có liên quan đến các quốc gia khác, với điều kiện không tham gia hoặc hỗ trợ các hành vi gây hấn chống lại Iran và tuân thủ đầy đủ các quy định an toàn, an ninh đã được công bố, có thể được hưởng quyền đi lại an toàn qua Eo biển Hormuz khi phối hợp với các cơ quan chức năng có thẩm quyền của Iran,” Reuters ngày 24/3 dẫn nội dung công hàm của Bộ Ngoại giao Iran.

Văn bản này đã được Tehran gửi tới Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc gồm 15 thành viên và Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres vào ngày 22/3, sau đó được được lưu hành tới 176 quốc gia thành viên của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), cơ quan hàng hải của Liên Hợp Quốc chịu trách nhiệm về điều tiết an toàn – an ninh hàng hải quốc tế vào ngày 24/3.

Tàu thuyền di chuyển qua Eo biển Hormuz. Ảnh: Tasnim

Công hàm khẳng định Iran đã “thực hiện các biện pháp cần thiết và tương xứng nhằm ngăn chặn các bên gây hấn và những lực lượng ủng hộ họ lợi dụng Eo biển Hormuz để thúc đẩy các hoạt động thù địch chống lại Iran”. Tehran đồng thời nhấn mạnh rằng các tàu thuyền, thiết bị và tài sản thuộc Mỹ hoặc Israel, “cũng như các bên khác tham gia hành vi gây hấn” sẽ không đủ điều kiện được hưởng quyền đi qua tuyến hàng hải này một cách vô hại hoặc không thù địch.

Trong một tuyên bố ngày 24/3, phái bộ Iran tại Liên Hợp Quốc cũng tái khẳng định các tàu thuyền có thể được hưởng “quyền đi lại an toàn” qua Eo biển Hormuz, “với điều kiện không tham gia hoặc hỗ trợ các hành vi gây hấn chống lại Iran và tuân thủ đầy đủ các quy định an toàn, an ninh đã được công bố”.

Tuy nhiên, Tehran hiện không nêu rõ các quy định cụ thể mà tàu thuyền cần tuân thủ để có thể di chuyển an toàn qua eo biển.

Theo RT, Eo biển Hormuz là một trong những tuyến hàng hải nhộn nhịp và có tầm ảnh hưởng lớn nhất thế giới, với trung bình 20 triệu thùng dầu thô và các sản phẩm dầu được vận chuyển mỗi ngày trong năm 2025, tương đương khoảng 25% tổng thương mại dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển toàn cầu. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ước tính khoảng 80% lượng hàng này được chuyển đến các quốc gia châu Á.

Khoảng 93% lượng khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) xuất khẩu của Qatar và 96% lượng LNG xuất khẩu của UAE đi qua Eo biển Hormuz, chiếm khoảng 19% tổng lượng thương mại LNG toàn cầu.

Tuy nhiên, kể từ khi xung đột giữa Mỹ – Israel với Iran bùng phát ngày 28/2, hoạt động lưu thông tàu thuyền qua Eo biển Hormuz đã gần như bị tê liệt. Ước tính đã có hơn 15 tàu chở dầu đã bị máy bay không người lái và đạn pháo tấn công ở khu vực này.

Dù vẫn có một số lượng ít tàu thuyền đi qua eo biển này mỗi ngày, song lưu lượng hiện chỉ còn ở mức rất thấp so với trước xung đột. Theo công ty phân tích hàng hải Windward, chỉ có 5 tàu được ghi nhận đi qua eo biển trong ngày 23/2 thông qua hệ thống nhận dạng tự động, giảm mạnh so với mức trung bình 120 chuyến mỗi ngày trước xung đột.

Trong những ngày đầu giao tranh, Iran cảnh báo bất kỳ tàu nào tìm cách đi qua đều có thể đối mặt nguy cơ bị tấn công. Tuy nhiên, trong những tuần gần đây, giới chức Tehran khẳng định tuyến đường này vẫn mở, ngoại trừ đối với “các bên thù địch”.

Sự sụt giảm mạnh hoạt động vận tải qua eo biển đã đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng vọt, khi một số nhà phân tích dự báo giá dầu có thể lên tới 150-200 USD/thùng nếu tuyến đường này tiếp tục bị đóng cửa.

Liên Hợp Quốc tuyên bố sẵn sàng giúp mở lại Eo biển Hormuz Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cho biết tổ chức này sẵn sàng hỗ trợ mở lại Eo biển Hormuz, trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông đang leo thang, đe dọa tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng của thế giới.

Ông Trump ra ‘tối hậu thư’ 48 giờ với Iran về Eo biển Hormuz Tổng thống Donald Trump cảnh báo Mỹ sẽ tấn công các nhà máy điện của Iran nếu nước này không mở lại Eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ tới.

Nhật Bản cân nhắc rà phá thủy lôi tại Eo biển Hormuz Ngoại trưởng Toshimitsu Motegi cho biết Nhật Bản có thể cân nhắc triển khai lực lượng quân sự để tiến hành rà phá thủy lôi tại Eo biển Hormuz.

Doanh nghiệp Việt ứng phó với bất ổn từ xung đột Trung Đông Những biến động từ cuộc xung đột Trung Đông đang tạo ra những áp lực khó lường đối với nền kinh tế và hoạt động thương mại toàn cầu, buộc doanh nghiệp Việt Nam vừa phải triển khai các giải pháp ứng phó trước mắt và tính toán chiến lược dài hạn.

Pakistan sẵn sàng làm trung gian đàm phán Mỹ – Iran Thủ tướng Shehbaz Sharif cho biết Pakistan sẵn sàng trở thành nước chủ nhà tổ chức cuộc đàm phán Mỹ – Iran.