Khát vọng phát triển của TP HCM phải được đặt trong một bức tranh lớn hơn

Sáng ngày 21/1, tại phiên thảo luận các dự thảo văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, thay mặt Đảng bộ TP HCM, ông Nguyễn Văn Được – Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP HCM trình bày tham luận với chủ đề: Phát huy vai trò đầu tàu, xây dựng TP HCM trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo mang tầm quốc tế, tạo động lực lan tỏa phát triển cho cả nước.

Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được trình bày tham luận. Ảnh: Trang thông tin Đại hội XIV

Ông Nguyễn Văn Được cho biết, TP HCM đang bước vào một giai đoạn mới – giai đoạn mà Thành phố không chỉ dựa vào lịch sử hào hùng, truyền thống năng động và tinh thần tiên phong đã được khẳng định, mà còn phải ý thức sâu sắc hơn về trách nhiệm của mình trước kỳ vọng của quốc gia.

Trong nhiều thập kỷ qua, TP HCM luôn là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng, đổi mới và hội nhập của Việt Nam. Tuy nhiên theo ông Nguyễn Văn Được, trước bối cảnh trong nước và quốc tế đang biến đổi nhanh chóng, chính những thành công ấy cũng đặt ra cho Thành phố một yêu cầu cao hơn trong giai đoạn hiện nay. Thành phố không thể phát triển theo lối mòn mà phải chủ động tự đổi mới chính mình sâu sắc hơn, khác biệt, có chiều sâu, tầm nhìn dài hạn và bền vững hơn.

“Sự đổi mới này không nhằm khẳng định lại vai trò ‘đầu tàu’ đã quen thuộc mà để xứng đáng với niềm tin và trọng trách mà Đảng, Nhà nước và nhân dân cả nước đã giao phó cho Thành phố trong chặng đường phát triển mới của đất nước,” Chủ tịch TP HCM nhấn mạnh.

Khát vọng đến năm 2030 của TP HCM không tách rời mục tiêu quốc gia

Theo ông Nguyễn Văn Được, khát vọng phát triển của TP HCM đến năm 2030 phải được đặt trong một bức tranh lớn hơn, không thể tách rời khát vọng chung của quốc gia: Đến năm 2045 kỷ niệm 100 năm thành lập nước, Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, có vị thế vững chắc trên trường quốc tế.

Trong tổng thể chiến lược đó, Trung ương đã đặt vào TP HCM những kỳ vọng rất đặc biệt, không chỉ tăng trưởng nhanh mà còn phải tăng trưởng theo cách khác biệt; không chỉ đi trước mà còn mở đường; và không chỉ thành công cho riêng mình mà phải tạo ra động lực lan tỏa cho sự phát triển chung của cả nước.

TP HCM cũng được kỳ vọng trở thành nơi thử nghiệm các cơ chế, chính sách mới; là nơi hội tụ của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời là hình mẫu về quản trị phát triển đô thị trong giai đoạn mới. Đây không chỉ là niềm vinh dự, sự ghi nhận mà còn là một cam kết phát triển mang tầm chiến lược quốc gia, đòi hỏi phải thống nhất nhận thức, quyết tâm chính trị cao, tư duy đột phá, đoàn kết một lòng và hành động kiên định, nhất quán.

Ba trụ cột tạo nền tảng cho bứt phá thực chất

Để hiện thực hóa khát vọng, Chủ tịch TP HCM cho rằng, Thành phố cần tập trung vào 3 trụ cột phát triển mang tính quyết định.

Trước hết, đột phá về thể chế là điều kiện tiên quyết. Theo ông, thể chế hiện vẫn là “điểm nghẽn của điểm nghẽn” nhưng cũng là đòn bẩy mạnh mẽ nhất nếu được tháo gỡ đúng hướng và kịp thời. Thành phố cần được trao và chủ động thực thi các cơ chế linh hoạt hơn, phù hợp với vai trò, quy mô và sự đóng góp; từ thí điểm những mô hình quản trị mới, rút ngắn quy trình hành chính, đến mở rộng không gian chính sách cho đổi mới sáng tạo và kinh tế tư nhân phát triển lành mạnh.

“Cải cách thể chế ở TP HCM không chỉ nhằm giúp Thành phố vận hành hiệu quả hơn, mà còn để hình thành những mô hình thực tiễn có thể nhân rộng cho cả nước,” ông Nguyễn Văn Được nêu rõ.

Thứ hai, khoa học – công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao được Chủ tịch TP HCM nhấn mạnh, phải trở thành trục phát triển cốt lõi. “Nếu tiếp tục dựa chủ yếu vào vốn, đất đai và lao động giá rẻ, TP HCM sẽ sớm chạm trần tăng trưởng,” ông nói.

Theo ông, con đường phát triển bền vững chỉ có thể dựa vào tri thức, công nghệ và con người. Thành phố có lợi thế lớn, rất hiếm có về hệ thống đại học, viện nghiên cứu lớn nhất cả nước; cộng đồng doanh nghiệp năng động, có khả năng thích ứng nhanh; và lực lượng lao động trẻ sáng tạo, tiếp thu nhanh và giàu khát vọng.

“Vấn đề cốt lõi để phát triển không chỉ nằm ở nguồn lực mà nằm ở khả năng tổ chức, cách kết nối và phát huy nguồn lực thông qua cơ chế 3 nhà. Trong đó yêu cầu đặt ra là nghiên cứu phải gắn với nhu cầu thị trường. Đào tạo phải gắn với chiến lược phát triển ngành. Doanh nghiệp phải thực sự trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhà nước phải là người đặt hàng và kiến tạo phát triển,” ông Nguyễn Văn Được nêu ý kiến.

Thứ ba, Chủ tịch UBND TP HCM nhắc đến trọng tâm phát triển hạ tầng; không chỉ để đi nhanh mà để đi xa, không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt mà phải phục vụ cho mục tiêu phát triển lâu dài. Theo ông, hạ tầng TP HCM cần được nhìn nhận như hạ tầng chiến lược của quốc gia, bao gồm hạ tầng giao thông – logistics, hạ tầng số, kết nối vùng và hạ tầng cho kinh tế tri thức. Trên nền tảng đó, Thành phố cần tái định vị vai trò địa kinh tế với ba mũi nhọn: Dịch vụ – tài chính – thương mại chất lượng cao; công nghiệp công nghệ cao; logistics gắn với chuỗi giá trị vùng và quốc tế.

“TP HCM không thể và không nên phát triển đơn độc. Bởi vì phát triển bền vững chỉ có thể đạt được khi không gian kinh tế vùng được tổ chức hợp lý; chuỗi giá trị được phân bổ hiệu quả; vai trò của mỗi địa phương được xác định rõ trong một tổng thể chung. Trong cấu trúc đó, TP HCM cần và sẽ đóng vai trò ‘kiến trúc sư trưởng’, là trung tâm điều phối và dẫn dắt liên kết vùng; nơi hội tụ tài chính, công nghệ và dịch vụ cao cấp; nơi các hoạt động sản xuất, logistics và nông nghiệp công nghệ cao được kết nối và lan tỏa; và nơi giá trị gia tăng được phân bổ hài hòa, cùng phát triển,” Chủ tịch TP HCM cho biết.

Các đại biểu dự phiên thảo luận tại hội trường về các Văn kiện Đại hội. Ảnh: Trang thông tin Đại hội XIV

Phát triển xã hội – nền tảng của sức mạnh mềm

Phát triển kinh tế và tăng trưởng kinh tế, suy cho cùng phải hướng tới mục tiêu phục vụ con người. Nhấn mạnh điều này, Chủ tịch TP HCM Nguyễn Văn Được chỉ rõ, Thành phố hướng đến mô hình “Thành phố toàn cầu đáng sống”, nơi tăng trưởng đi cùng tiến bộ, công bằng; đổi mới đi cùng bao trùm và hội nhập đi cùng bản sắc.

“Một thành phố đáng sống không chỉ được đo bằng quy mô kinh tế mà đo bằng chất lượng cuộc sống, mức độ gắn kết xã hội và niềm tin của người dân; còn ở việc giữ chân nhân tài, nuôi dưỡng sáng tạo và củng cố niềm tin xã hội – đó chính là nền tảng của sức mạnh mềm và sự phát triển bền vững,” ông nói.

Cũng theo ông Nguyễn Văn Được, TP HCM đang đứng trước một cơ hội lịch sử để tái định nghĩa chính mình – không bằng những tuyên ngôn, mà bằng hành động cụ thể, cải cách thực chất và tinh thần trách nhiệm cao nhất đối với đất nước. Con đường phía trước là tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế tuần hoàn và phát triển xanh để từng bước xây dựng năng lực cạnh tranh bền vững, góp phần đưa Thành phố trở thành trung tâm kinh tế và đổi mới sáng tạo có sức lan tỏa trong khu vực, mang tầm quốc tế.

“Trên hành trình đó, với quyết tâm chính trị cao và khát vọng cống hiến mạnh mẽ, TP HCM cam kết nỗ lực cùng cả nước hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, tự cường, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, hội nhập sâu rộng, có vị thế, uy tín ngày càng cao trong cộng đồng quốc tế,” Chủ tịch TP HCM nêu quyết tâm.