Liên Hợp Quốc tuyên bố sẵn sàng giúp mở lại Eo biển Hormuz

Trong cuộc phỏng vấn với Politico ngày 21/3, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres đã nhấn mạnh vai trò của Liên Hợp Quốc trong việc xử lý các xung đột như khủng hoảng tại Eo biển Hormuz. Ông cho rằng tổ chức này có thể góp phần hạ nhiệt căng thẳng, giảm thiểu các cuộc tấn công và các đòn trả đũa, qua đó bảo vệ tuyến hàng hải có tầm quan trọng chiến lược này.

Ông cũng nhắc lại vai trò trung gian của Liên Hợp Quốc trong thỏa thuận Biển Đen giữa Nga và Ukraine năm 2022, nhằm tạo điều kiện cho việc vận chuyển ngũ cốc và phân bón của Ukraine. Theo ông, kinh nghiệm này có thể là cơ sở để tìm kiếm một cơ chế tương tự đối với Eo biển Hormuz.

Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres. Ảnh: UN Dispatch

“Mục tiêu chính của tôi là xem liệu có thể tạo ra những điều kiện tại Eo biển Hormuz tương tự như những gì đã từng tồn tại trong quá khứ hay không,” ông Guterres nói, đồng thời cho biết Liên Hợp Quốc đang trao đổi với các nước vùng Vịnh cũng như Hội đồng châu Âu về tình hình hiện nay.

Dù thừa nhận bối cảnh hiện tại và các giải pháp được đưa ra sẽ khác so với trường hợp Biển Đen, song người đứng đầu Liên Hợp Quốc khẳng định tổ chức này sẵn sàng đóng góp và hỗ trợ. Các tổ công tác đã được thành lập để chuẩn bị cho khả năng triển khai nhiệm vụ này. Ông nhấn mạnh Liên Hợp Quốc ưu tiên phối hợp trực tiếp với Mỹ và các bên liên quan.

Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen – thỏa thuận do Liên Hợp Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ làm trung gian giữa Nga và Ukraine, đã cho phép xuất khẩu hàng chục triệu tấn lương thực từ Ukraine trong thời gian chiến sự, trước khi Nga cuối cùng rút khỏi thỏa thuận này.

Theo RT, Eo biển Hormuz là một trong những tuyến hàng hải nhộn nhịp và có tầm ảnh hưởng lớn nhất thế giới, với trung bình 20 triệu thùng dầu thô và các sản phẩm dầu được vận chuyển mỗi ngày trong năm 2025, tương đương khoảng 25% tổng thương mại dầu mỏ vận chuyển bằng đường biển toàn cầu. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), khoảng 80% lượng hàng này được chuyển đến các quốc gia châu Á.

Khoảng 93% lượng khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) xuất khẩu của Qatar và 96% lượng LNG xuất khẩu của UAE đi qua Eo biển Hormuz, chiếm khoảng 19% tổng lượng thương mại LNG toàn cầu.

Tuy nhiên, kể từ khi xung đột giữa Mỹ – Israel với Iran nổ ra vào cuối tháng trước, hoạt động lưu thông tàu thuyền qua Eo biển Hormuz đã gần như bị tê liệt. Ước tính đã có hơn 15 tàu chở dầu đã bị máy bay không người lái và đạn pháo tấn công ở khu vực này.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết eo biển này được mở cho tất cả các bên, ngoại trừ Mỹ và Israel. Ông cũng nói thêm rằng một số tàu từ “các quốc gia khác” đã được phép đi qua. Tuy nhiên, trên thực tế, các tàu có liên quan đến phương Tây vẫn gặp nhiều trở ngại trong việc đảm bảo hành trình an toàn qua khu vực này.

Pháp khẳng định không tham gia chiến dịch tại Eo biển Hormuz Tổng thống Emmanuel Macron cho biết Pháp chỉ cân nhắc hộ tống hàng hải tại Eo biển Hormuz ‘khi tình hình lắng dịu hơn’.

Nhật Bản và châu Âu sẵn sàng bảo đảm an toàn Eo biển Hormuz Ngày 19/3, lãnh đạo Anh, Pháp, Đức, Italy, Hà Lan và Nhật Bản ra tuyên bố chung, khẳng định sẵn sàng tham gia bảo đảm lưu thông an toàn qua Eo biển Hormuz.

Mỹ kêu gọi lập liên minh quân sự bảo vệ Eo biển Hormuz Tổng thống Donald Trump cho rằng việc đảm bảo an toàn cho tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz phải là nỗ lực chung của nhiều bên và Mỹ ‘sẽ hỗ trợ rất nhiều’.

Ấn Độ và Iran đối thoại để tàu qua Eo biển Hormuz an toàn Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar nhận định việc Iran cho phép hai tàu chở LPG (khí dầu mỏ hóa lỏng) của nước này đi qua Eo biển Hormuz hôm 14/3 là kết quả từ nỗ lực ngoại giao.

Mỹ chỉ trích đồng minh ‘thiếu nhiệt tình’ tham gia đề xuất an ninh Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ không hài lòng khi một số đồng minh minh không mặn mà trước đề xuất nhằm bảo đảm an ninh cho Eo biển Hormuz, đồng thời cho biết sẽ sớm công bố những quốc gia đồng ý tham gia hỗ trợ Mỹ.

Iran cho phép tàu của những nước nào đi qua Eo biển Hormuz? Iran được cho là vẫn đồng ý để một số lượng nhỏ tàu từ một số quốc gia nhất định đi qua Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quan trọng đối với dòng chảy xuất khẩu dầu mỏ toàn cầu, giữa lúc căng thẳng đang leo thang.