Sớm ban hành Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại hội nghị. Ảnh: VGP

Phát biểu kết luận tại hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp sáng ngày 18/7, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, theo tổng hợp tại hội nghị, có 53 nhóm khó khăn, vướng mắc, kiến nghị, trong đó các kiến nghị đã được xử lý triệt để còn ít.

Thủ tướng yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương giải quyết dứt điểm ngay những nội dung thuộc thẩm quyền và đã đủ căn cứ pháp lý; những vấn đề cơ chế, chính sách cần sửa đổi hoặc vượt thẩm quyền phải đề xuất phương án xử lý, báo cáo cấp có thẩm quyền trong thời gian sớm nhất.

Thủ tướng khẳng định, tất cả những trả lời phản ánh kiến nghị của doanh nghiệp phải được công khai và sẽ được đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, cổng thông tin điện tử của Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, VCCI để cộng đồng doanh nghiệp, người dân đánh giá, xem những phản ánh kiến nghị đã được xử lý thỏa đáng chưa, đã đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp hay chưa.

“Vẫn có tình trạng khi doanh nghiệp hỏi thì các Bộ trả lời là theo khoản này, điều này của luật này, nghị định này, thông tư này, đề nghị doanh nghiệp căn cứ quy định pháp luật triển khai. Chúng tôi cho rằng cách làm việc đó cũng tốt nhưng chưa hiệu quả và chưa đi được đến cùng. Công khai là phương pháp tốt nhất để chúng ta vừa giám sát và vừa đánh giá hiệu quả. Các Bộ, địa phương không thể trả lời chung chung được nữa và cũng thấy trách nhiệm của chính mình trong việc phải xử lý đến cùng,” Thủ tướng nói.

Hoàn thiện nền tảng kiến tạo phát triển

Đánh giá về những kết quả đạt được thời gian qua, Thủ tướng cho rằng cả 3 khu vực doanh nghiệp: Nhà nước, tư nhân và FDI đều có bước phát triển mạnh mẽ và chuyển biến tích cực.

Lũy kế đến hết tháng 6/2026, cả nước có trên một triệu doanh nghiệp đang hoạt động, với tổng quy mô vốn đăng ký đạt trên 30 triệu tỷ đồng, đóng góp hơn 60% GDP, thu hút trên 17,6 triệu lao động. Cộng đồng doanh nghiệp đã khẳng định là lực lượng chủ yếu trong phát triển kinh tế, đóng góp 55% tổng thu ngân sách Nhà nước, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Những kết quả trên là nền tảng quan trọng song để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số , Thủ tướng cho rằng cần bước đột phá mạnh mẽ hơn, đặc biệt cần phát huy vai trò dẫn dắt của các doanh nghiệp đầu tàu, doanh nghiệp công nghệ cao trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh để tạo năng suất mới, giá trị gia tăng mới và sức bật mới cho nền kinh tế.

Thủ tướng nêu rõ, Chính phủ xác định phát triển doanh nghiệp và hỗ trợ doanh nghiệp thúc đẩy các hoạt động sản xuất, kinh doanh là yêu cầu có ý nghĩa chiến lược quốc gia. Mọi chủ trương, chính sách phải hướng tới tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, ổn định, minh bạch; bảo đảm quyền tự do kinh doanh và tiếp cận bình đẳng các nguồn lực; khuyến khích đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh tinh thần cốt lõi của hội nghị là: Chuyển mạnh từ nhận diện, tháo gỡ khó khăn sang hoàn thiện nền tảng kiến tạo phát triển; từ đối thoại sang hành động quyết liệt; từ cam kết sang kết quả thực chất, cụ thể, có địa chỉ, có thời hạn – tất cả hướng tới hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số một cách bền vững.

“Thể chế không còn là điểm nghẽn nhưng thể chế là nền tảng kiến tạo phát triển mạnh mẽ hơn thì vẫn phải tiếp tục hoàn thiện thời gian tới,” Thủ tướng nói.

Thủ tướng đề nghị các ngành, các cấp, chính quyền địa phương hành động với tinh thần “khẩn trương – quyết liệt – hiệu quả – không né tránh – không đùn đẩy”. Kết quả cuối cùng phải được doanh nghiệp cảm nhận rõ rệt qua giảm thời gian, chi phí tuân thủ, tăng cường lòng tin của doanh nghiệp vào môi trường kinh doanh của đất nước, đóng góp trực tiếp, thiết thực vào tăng trưởng.

Đại diện các doanh nghiệp tham dự hội nghị. Ảnh: VGP

“Có rất nhiều cách làm có thể đổi mới”

Để hiện thực hóa tinh thần trên, Thủ tướng đề nghị tập trung thực hiện quyết liệt các nhóm nhiệm vụ.

Đối với Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương, tiếp tục tập trung tháo gỡ, xây dựng hoàn thiện thể chế và cải cách thực chất, mạnh mẽ hơn nữa thủ tục hành chính, xác định đây là nền tảng cho kiến tạo phát triển thời gian tới.

Các Bộ khẩn trương hoàn thiện các dự án luật, trình Quốc hội tại các kỳ họp trong năm 2026, đặc biệt là Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự; Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Hải quan, Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng chống rửa tiền và Luật các tổ chức tín dụng, Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Phát triển đô thị; Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa; các luật về thuế (sửa đổi), Luật Điện lực, Luật Dầu khí, Luật Đấu thầu, Luật Đấu giá.

Các dự án luật có nghị định, thông tư hướng dẫn phải được trình kèm, công bố công khai để các doanh nghiệp, người dân đóng góp ý kiến.

Cùng với đó, các Bộ, ngành cần đặc biệt lưu ý việc xây dựng đầy đủ quy định về điều khoản chuyển tiếp, khi cơ quan chức năng chưa kịp ban hành hướng dẫn thì tiếp tục thực hiện các quy định hiện hành đến khi có văn bản thay thế, không để khoảng trống pháp lý, không để tình trạng doanh nghiệp không biết thực hiện theo quy định nào.

Khi các Bộ, ngành xử lý các vướng mắc của doanh nghiệp thì không chỉ thông báo cho doanh nghiệp mà phải gửi cho tất cả các Bộ, ngành khác và 34 tỉnh, thành phố để sau này có vấn đề tương tự thì doanh nghiệp không phải gặp khó khăn với địa phương, Bộ, ngành khác nữa. “Có rất nhiều cách làm có thể đổi mới, như vậy để có thể tiết kiệm rất nhiều thời gian, công sức cho doanh nghiệp và chính quyền các cấp,” Thủ tướng cho biết.

Để khơi thông các nguồn lực về vốn, đất đai và đầu tư, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính và các Bộ, ngành liên quan tiếp tục phát triển lành mạnh thị trường vốn, thị trường trái phiếu doanh nghiệp; ưu tiên phát triển thị trường vốn trong nước làm kênh huy động vốn dài hạn. Khẩn trương hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam trong tháng 7/2026. Thúc đẩy hoạt động của Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP HCM và Đà Nẵng.

Bộ Tài chính, các địa phương tập trung tháo gỡ dứt điểm vướng mắc đất đai, giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư; khẩn trương rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các dự án chậm triển khai, kéo dài…

Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, kiểm soát tốt lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô; mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng với doanh nghiệp và điều hành hạn mức tăng trưởng tín dụng với các tổ chức tín dụng một cách linh hoạt. Hoàn thiện Đề án tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, trình Chính phủ trong tháng 7.

Để giảm chi phí cho doanh nghiệp, mở rộng thị trường và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế, Thủ tướng yêu cầu các Bộ, ngành tiếp tục rà soát, cắt giảm chi phí logistics, kiểm tra chuyên ngành và các chi phí tuân thủ không cần thiết; thực hiện quản lý rủi ro, giảm kiểm tra chồng chéo, tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu.

Bộ Công Thương chủ trì đổi mới hoạt động xúc tiến thương mại, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do; hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Hiệu quả xúc tiến phải được đo bằng hợp đồng, đơn hàng và thị phần thực tế của doanh nghiệp Việt Nam. Bộ Ngoại giao tăng cường chỉ đạo các đại sứ, Bộ Công Thương tăng cường chỉ đạo các thương vụ nâng cao hiệu quả công tác này, phải “đeo bám” từng thị trường, từng mặt hàng, đánh giá hiệu quả bằng KPI.

Bộ Công Thương thực hiện có hiệu quả Chương trình Vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026-2030 đã được phê duyệt; khẩn trương đề xuất Chương trình “Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam”, trình cấp có thẩm quyền trong tháng 7/2026.

Để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng lực lượng doanh nghiệp Việt Nam lớn mạnh, Thủ tướng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ mới.

Đặc biệt, cần xác định và phát huy vai trò của các doanh nghiệp dẫn dắt trong từng ngành, lĩnh vực then chốt trở thành lực lượng nòng cốt, đi đầu trong nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số toàn diện, hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, chuỗi giá trị số và trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia, khu vực.

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại hội nghị. Ảnh: VGP

Để phát huy vai trò của từng khu vực doanh nghiệp và tăng cường liên kết thực chất, Thủ tướng yêu cầu doanh nghiệp Nhà nước phải phát huy vai trò dẫn dắt, tiên phong trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược; đi đầu trong đầu tư, đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng và tạo thị trường cho doanh nghiệp trong nước.

Các tập đoàn, tổng công ty nhà nước phải trở thành doanh nghiệp dẫn dắt thực thụ về chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thiện phương án sắp xếp doanh nghiệp Nhà nước, doanh nghiệp có vốn Nhà nước và đẩy mạnh cổ phần hóa, báo cáo cấp có thẩm quyền trong tháng 8/2026 và báo cáo đề án tái cơ cấu SCIC. Bộ Công Thương xây dựng Đề án tái cấu trúc Tập đoàn Điện lực Việt Nam phù hợp với thị trường điện cạnh tranh, báo cáo trong quý 3/2026.

Doanh nghiệp tư nhân phải trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế; được tạo điều kiện bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực, cơ hội đầu tư, đấu thầu và mua sắm công, trong đó có các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Các doanh nghiệp tư nhân lớn, doanh nghiệp công nghệ cao cần phát huy vai trò dẫn dắt, đi đầu trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Trong tháng 7/2026, Bộ Tài chính trình Chính phủ dự án Luật phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi); Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định hướng dẫn xác định dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG) …

Thu hút đầu tư nước ngoài phải chuyển mạnh từ số lượng sang chất lượng; gắn ưu đãi đầu tư với chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, tỉ lệ nội địa hóa và phát triển doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng. Bộ Tài chính khẩn trương trình cấp có thẩm quyền ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW về kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trong tháng 7/2026.

Các Bộ, ngành khẩn trương xây dựng, thực hiện cơ chế liên kết thực chất giữa ba khu vực doanh nghiệp thông qua các chương trình hợp tác, dự án, hợp đồng và đơn hàng cụ thể; lấy kết quả liên kết, tỷ lệ nội địa hóa và giá trị gia tăng tạo ra trong nước làm thước đo hiệu quả, làm tiêu chí để có các chính sách khuyến khích và ưu đãi.

Về nâng cao hiệu lực tổ chức thực hiện và kỷ luật hành chính, Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực tiếp chỉ đạo, trực tiếp kiểm tra và chịu trách nhiệm cá nhân trước Thủ tướng, trước Chính phủ về kết quả thực hiện các nhiệm vụ được giao; không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm hoặc chờ hướng dẫn đối với những vấn đề pháp luật đã quy định rõ.

Thủ tướng cho biết, cấp có thẩm quyền và Chính phủ sẽ tiến hành theo thẩm quyền việc sắp xếp, bố trí, thay thế một số vị trí cán bộ theo kết quả làm việc. Các cơ quan phải lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; phân cấp, phân quyền nhưng phải đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc thực hiện, tránh gây khó khăn cho doanh nghiệp.