Chỉ khi có hạ tầng văn hóa mới đón được khách du lịch giàu có đến với đất nước

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Thân – Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN

Thảo luận tại tổ về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hoá Việt Nam sáng ngày 20/4, đại biểu Nguyễn Văn Thân – Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa cho rằng, phát triển công nghiệp văn hoá với tư duy lâu dài thì sẽ mang lại lợi nhuận rất cao.

Theo ông, để phát triển công nghiệp văn hoá, điều kiện quan trọng là hạ tầng. “Chỉ khi có hạ tầng, chúng ta mới đón được những khách du lịch giàu có đến với đất nước. Điều này thậm chí còn ảnh hưởng đến các trung tâm tài chính sắp tới tại TP HCM, Đà Nẵng. Nếu không có những nền tảng hạ tầng văn hóa đó, chúng ta sẽ không giải quyết được những vấn đề phát triển cơ bản,” ông nêu quan điểm, đồng thời cho rằng đây là thời điểm thích hợp để khuyến khích nhà đầu tư tham gia xây dựng các sân vận động và nhà hát.

Ông cũng đề xuất có cơ chế thuế ưu đãi, giúp doanh nghiệp vừa có danh tiếng nhờ đóng góp cho văn hóa, vừa khuyến khích họ đầu tư. Ông nêu thực tế: “Nếu chỉ hô hào đi xin tài trợ thì rất khó khăn, phải có cơ chế lợi ích rõ ràng. Những giá trị cổ truyền hay cổ điển hiện nay có thể chưa có nhiều khách, nhưng đó là những giá trị cốt lõi cần được bảo tồn. Tôi nghĩ nên tách biệt bằng các hành động cụ thể, chẳng hạn như áp dụng mức thuế VAT 0,5% hoặc thậm chí bằng 0 cho các hoạt động này để thử nghiệm”.

Với vai trò đại biểu TP HCM, ông Thân đề nghị TP HCM tiên phong thực hiện thí điểm về công nghiệp văn hóa. Cho biết từng đề xuất với lãnh đạo cấp cao về việc thành lập một trung tâm triển lãm và đấu giá tranh ảnh, cổ vật tầm cỡ quốc tế, ông thông tin có những bức tranh giá trị hàng trăm triệu đô la mà thế giới đang quan tâm. Hàn Quốc, Singapore đã rất thành công trong lĩnh vực này, thu về lợi nhuận khổng lồ và TP HCM hoàn toàn có đầy đủ dư địa, khả năng để thực hiện.

“Tôi đề nghị đồng chí Bí thư chỉ đạo tổ chức một đội ngũ chuyên gia, gồm những người tâm huyết để cùng cống hiến cho thành phố. Công nghiệp văn hóa phải có lãi và mang lại lợi ích chung, do đó cần sự phối hợp của các nhà tài chính, ngân hàng, chuyên gia công nghệ và du lịch để tập trung thí điểm tại TP HCM,” ông Thân nói.

Bí thư Thành uỷ TP HCM Trần Lưu Quang phát biểu tại buổi thảo luận. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN

Đáp lời đại biểu Nguyễn Văn Thân, Bí thư TP HCM Trần Lưu Quang đồng tình việc phải có một chiến lược công nghiệp văn hóa, và phải khác các chiến lược đã có.

Về hạ tầng cho phát triển công nghiệp văn hóa, ông cho rằng TP HCM phải đi đầu và hạ tầng thì thực tế Thành phố đang tổ chức rất nhiều việc. Ông dẫn chứng một số dự án cụ thể.

Thứ nhất, cuối năm 2027 TP HCM sẽ có trung tâm hội nghị biểu diễn 1.700 chỗ, với yêu cầu ban ngày là để hội họp, ban đêm thành nhà hát, tiêu chuẩn ít nhất là như Nhà hát Hồ Gươm bây giờ.

Thứ hai, trong dự án đô thị lấn biển Cần Giờ có một nhà hát nhạc giao hưởng 5.000 chỗ ngồi, lớn nhất thế giới cho đến thời điểm này. Tập đoàn Vingroup đã cam kết đầu tư đồng bộ.

Thứ ba, khu liên hợp thể thao Rạch Chiếc, sân vận động 70.000 chỗ ngồi. Đây là sân vận động đa năng, có cỏ nhưng sẽ có thiết bị để tạo thành sàn chuyên dụng cho biểu diễn những sự kiện văn hóa nghệ thuật.

“Những nhà hát, sân vận động này có mái che và có gắn máy điều hòa nhiệt độ, có lẽ phải đến cuối nhiệm kỳ mới hoàn thành vì quy mô rất lớn, nhưng trước mắt thì sẽ có những công trình nhỏ và công viên xung quanh. Và một số công trình khác chúng tôi đang thực hiện để có thể đưa TP HCM trở thành nơi phát triển công nghiệp văn hóa đầu tiên”, Bí thư TP HCM cho biết.

Đề xuất doanh nghiệp được trích quỹ phát triển văn hoá

Chủ tịch Viettel Tào Đức Thắng thảo luận tại tổ. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN

Quan tâm đến cơ chế chính sách thu hút nguồn lực đầu tư phát triển văn hóa, đại biểu Tào Đức Thắng – Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Viettel cho biết dự thảo Nghị quyết quy định tổ chức, cá nhân đầu tư vào hạ tầng số, phát triển các giải pháp công nghệ cao cho văn hóa, phát triển trọng tâm một số ngành, lĩnh vực công nghiệp văn hóa (bao gồm du lịch văn hóa, điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, mỹ thuật, trò chơi điện tử trên mạng) thì được hỗ trợ thuế thu nhập.

Ông đề xuất bổ sung thêm là các tổ chức, cá nhân phát triển các ứng dụng số thì cũng cần được đưa vào danh sách được hỗ trợ về thuế. Đó là các ứng dụng chạy trên di động được phát triển để phục vụ cho du lịch, trò chơi hay khám phá.

“Để tạo ra một ứng dụng công nghệ không phải là khó thế nhưng để sáng tạo, nuôi dưỡng ứng dụng đó phát triển và lớn mạnh lên thì rất cần sự hỗ trợ của Nhà nước. Vì vậy tôi đề nghị bổ sung thêm ưu đãi cho lĩnh vực tạo ra các tiện ích và ứng dụng số,” ông Thắng nói.

Về quy định Nhà nước hỗ trợ kinh phí cho doanh nghiệp tư nhân thực hiện các chương trình quảng bá giới thiệu, ông Thắng đề nghị doanh nghiệp nào cũng được hưởng chính sách này, chứ không nhất thiết phải là doanh nghiệp tư nhân hay Nhà nước. Ông nêu thực tế hiện nay có nhiều doanh nghiệp Nhà nước cũng có nền tảng, có nguồn lực để thực hiện.

Về quỹ văn hóa và nghệ thuật, Chủ tịch Viettel bày tỏ sự ủng hộ, tuy nhiên ông cho rằng hiện nay mới có khái niệm quỹ quản lý theo kiểu hành chính sự nghiệp, tức là từ Chính phủ cho đến các địa phương.

“Tôi đặt ra câu hỏi là liệu các doanh nghiệp có được trích quỹ này không? Chúng ta đã có quy định được trích quỹ khoa học công nghệ cho lĩnh vực phát triển khoa học công nghệ rồi. Việc sáng tạo văn hóa cũng không kém gì khoa học công nghệ và cũng có những rủi ro nhất định. Vì vậy tôi cho rằng quỹ này phải cho phép các doanh nghiệp được trích lập, có thể trích từ lợi nhuận trước thuế trong phần thu nhập của doanh nghiệp,” vị lãnh đạo doanh nghiệp đề xuất.

Đại biểu Nguyễn Văn Thân đồng tình với quan điểm của Chủ tịch Viettel Tào Đức Thắng về vấn đề ứng dụng công nghệ. “Cách đây hai hôm, tôi đã bàn về việc đưa âm nhạc cổ điển vào ứng dụng. Nếu ứng dụng đó thu hút được đông đảo người dân tham gia, đó mới là thành công thực sự của chúng ta, chưa kể đến những nguồn thu về văn hóa, chính trị và du lịch,” ông nói.

Bí thư Thành uỷ Trần Lưu Quang cũng tán thành với ý kiến của hai đại biểu, vì tác động của môi trường số hiện rất lớn. “Nếu không đưa các ứng dụng có tính chất văn hóa trên môi trường số vào Nghị quyết, chúng ta sẽ để lại một khoảng trống,” ông nói.

Về đề xuất cho phép doanh nghiệp tự trích lập quỹ, Bí thư TP HCM cho rằng đây là cách làm hiệu quả nhất vì quy trình sẽ diễn ra tự động, chỉ cần một thao tác xác nhận là tiền đã có sẵn trong quỹ. Nếu cứ phải đi kêu gọi, vận động thì rất khó khăn.

Ông Quang chia sẻ thực tế Thành phố thành lập một quỹ khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực khoa học công nghệ và quá trình đó rất gian nan. Thành phố hỗ trợ 200 tỷ đồng và các nhà đầu tư tư nhân đóng góp 300 tỷ đồng, nhưng mô hình này không bền vững vì phụ thuộc vào lòng hảo tâm, mong muốn và ý thức của từng cá nhân cùng nhiều yếu tố khác.

“Nếu cho phép doanh nghiệp trích từ lợi nhuận trước thuế thì sẽ hiệu quả ngay lập tức. Tôi rất đồng tình và mong ý kiến này được ghi nhận,” Bí thư TP HCM nói.